Ο ρόλος και η σημασία της Αρχιτεκτονικής δύσκολα θα μπορούσαν να υπερτιμηθούν.  Επιδρώντας στον άνθρωπο και το περιβάλλον σε διάφορες κλίμακες και επίπεδα, η αρχιτεκτονική από τη φύση της σχετίζεται με ένα πλατύ φάσμα τομέων όπως η αισθητική, η τεχνολογία, η κοινωνία, ο πολιτισμός, η οικονομία και η πολιτική.  Κατ´ επέκταση, το Τμήμα Αρχιτεκτονικής έχει ένα σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στην παραγωγή αρχιτεκτονικής τεχνογνωσίας μέσα από την έρευνα και στην παροχή υψηλού επιπέδου μόρφωσης και εκπαίδευσης σε σπουδαστές και επαγγελματίες αρχιτέκτονες.  Θα διευκολύνει, επίσης, τον απαραίτητο διάλογο μεταξύ των διαφόρων ομάδων που έμμεσα ή άμεσα εμπλέκονται στη παραγωγή της αρχιτεκτονικής: την κοινωνία των αρχιτεκτόνων, άλλους επαγγελματίες και το κοινό.

Κεντρική θέση στη φιλοσοφία του Τμήματος, και κάτι που αντανακλάται στο πρόγραμμα σπουδών, είναι η ιδέα της ολοκληρωμένης σύνθεσης η οποία τονίζει την ανάγκη μιας ισορροπημένης εστίασης στους διάφορους τομείς της Αρχιτεκτονικής, σε συνάρτηση με τον πολύπλοκο και συνάμα συναρπαστικό της χαρακτήρα.  Οι προκλήσεις για την Ακαδημία και το Επάγγελμα είναι πολλές αλλά ίσως θα μπορούσαν να περιγραφούν με τον εξής τρόπο: η διατήρηση του παρελθόντος, η ικανοποίηση των αναγκών του σήμερα και ο προγραμματισμός για το μέλλον, ο σχεδιασμός του καλλιεργημένου μέσα στο φυσικό, η εντόπιση του ντόπιου μέσα στο συνολικό: ο εντοπισμός των διαφορών και ιδιαιτεροτήτων και η προβολή των ομοιοτήτων, η καινοτομία, η δημιουργία.

Στόχος του Τμήματος Αρχιτεκτονικής, σαν εξέχον ακαδημαϊκό κέντρο σπουδών της ευρύτερης Ευρωπαϊκής περιοχής, είναι η εκπαίδευση αρχιτεκτόνων που θα λειτουργούν με επιτυχία στο διεθνή χώρο αλλά και θα έχουν την ευαισθησία να ανταποκριθούν σωστά και να επηρεάσουν θετικά το δομημένο περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου.


Το Τμήμα Αρχιτεκτονικής αρχικά λειτούργησε ως Πρόγραμμα Αρχιτεκτονικής στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος μέχρι την επαρκή στελέχωσή του σε Ακαδημαϊκό Προσωπικό.  

Από τις 22 Οκτωβρίου 2009, και ύστερα από απόφαση του Πρυτανικού Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Κύπρου (συνεδρία αρ. 31/2009), λειτουργεί ως Μη Αυτονομημένο Τμήμα Αρχιτεκτονικής.

Το Τμήμα Αρχιτεκτονικής δέχτηκε τους πρώτους φοιτητές του το Σεπτέμβριο του 2005 (Ακαδημαϊκό Έτος 2005-06).   Κατά το Ακαδημαϊκό Έτος 2008-09, το Τμήμα Αρχιτεκτονικής είχε τους πρώτους αποφοιτήσαντες από το Προπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών 4ετούς φοίτησης.


Οι κτιριακές εγκαταστάσεις του Τμήματος Αρχιτεκτονικής βρίσκονται στην οδό Λήδρας 68 και Αριάδνης 23Α, στην παλιά Λευκωσία, όπου και διεξάγεται η πλειονότητα των μαθημάτων του.