Περιγραφή Μαθημάτων

 

ΨΥΧ 602 Μεταπτυχιακό Σεμινάριο: Προχωρημένα Θέματα Ψυχολογίας

Το μάθημα έχει τη μορφή σεμιναρίου και στόχο έχει την εμβάθυνση σε θεωρητικά, εφαρμοσμένα και ερευνητικά θέματα στην Εκπαιδευτική και στη Γνωστική Ψυχολογία. Το συγκεκριμένο περιεχόμενο θα διαφοροποιείται ανάλογα με τον διδάσκοντα. Βασικός στόχος του σεμιναρίου είναι ο διδάσκων να είναι διακεκριμένος επισκέπτης ή ειδικός επιστήμονας που θα συνεργάζεται με το Τμήμα Ψυχολογίας.

ΨΥΧ 604 Τεχνικές Πολυμεταβλητής Ανάλυσης Στις Επιστήμες της Συμπεριφοράς

Το μάθημα σκοπεύει να συμπληρώσει τη βασική γνώση στατιστικών τεχνικών, που λαμβάνουν οι φοιτητές στο προπτυχιακό επίπεδο. Το μάθημα επικεντρώνεται στην εφαρμογή τεχνικών στην ψυχολογική έρευνα. Ειδικότερα, θα παρουσιαστούν τεχνικές της πολλαπλής παλινδρόμησης (multiple regression), της διαμεσολάβησης και ρύθμισης (Meditation and Moderation), της παραγοντικής ανάλυσης διακύμανσης (factorial analysis of variance), της ανάλυσης συνδιακύμανσης (analysis of covariance) και της πολυμεταβλητής ανάλυσης διακύμανσης (multivariate analysis of variance). Οι τεχνικές θα παρουσιάζουν και θα συζητηθούν με αναφορά σε ερευνητικά ψυχολογικά σχέδια (ερευνητικά σχέδια με μεταβλητές μεταξύ των παραγόντων και εντός των παραγόντων, σχέδια επαναληπτικών μετρήσεων, μικτά σχέδια). Θα αναλυθούν, επίσης, οι βασικές τεχνικές αναγωγής μεταβλητών (reduction techniques), όπως η διερευνητική ανάλυση παραγόντων (exploratory factor analysis).

 
ΨΥΧ 610 Ψυχολογία στην Εκπαίδευση

Το μάθημα αυτό στόχο έχει να παρουσιάσει τη συνεισφορά της ψυχολογικής έρευνας και γνώσης στην παιδαγωγική πρακτική. Στοχεύει, επίσης, να προκαλέσει συζήτηση βασικών θεμάτων που σχετίζονται με την ψυχολογία και απασχολούν τους εκπαιδευτικούς. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζει κριτικά σύγχρονες θεωρίες, που έχουν διατυπωθεί αναφορικά με την ανθρώπινη ανάπτυξη (γνωστική, ηθική, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη), καθώς και σύγχρονες θεωρίες μάθησης. Εξετάζει, επίσης, τις ατομικές διαφορές που παρουσιάζονται στα πιο πάνω θέματα, και τους παράγοντες που τις επηρεάζουν. Τέλος, αναλύει τις σχέσεις οικογένειας και σχολείου, και τις δυνατότητες συνεργασίας του εκπαιδευτικού με τους γονείς και τον εκπαιδευτικό ψυχολόγο.

 
ΨΥΧ 619 Ευφυΐα: Ανάπτυξη και Αξιολόγηση

Στο μάθημα αυτό καλύπτονται οι βασικές έννοιες, θεωρίες και τρόποι μέτρησης της νοημοσύνης. Στην πρώτη ενότητα παρουσιάζονται βασικά στοιχεία ιστορίας, μέτρησης και θεωρητικής θεμελίωσης της έννοιας της νοημοσύνης και εν συνεχεία συζητούνται οι βιολογικές και περιβαλλοντικές βάσεις της νοημοσύνης. Η δεύτερη ενότητα του μαθήματος είναι αφιερωμένη στην ανάπτυξη και μέτρηση της νοημοσύνης και η τρίτη σε ειδικά θέματα της νοημοσύνης, όπως είναι οι σημαντικές διαφορές ομάδων του πληθυσμού στην ευφυΐα, η δομή της νοημοσύνης και οι σχέσεις της με άλλες σημαντικές έννοιες της ψυχολογίας, όπως είναι η προσωπικότητα, η δημιουργικότητα και η σοφία.

 
ΨΥΧ 630 Σύγχρονες Θεωρίες Ανθρώπινης Ανάπτυξης
 
Παρουσιάζονται και συζητούνται κριτικά οι κυριότερες θεωρίες ανθρώπινης ανάπτυξης από τη σύλληψη μέχρι το τέλος της ζωής. Συζητούνται οι ενδοτομικές και διατομικές επιδράσεις στη βιοσωματική, γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη.
 
ΨΥΧ 632 Εφηβεία
 
Το μάθημα θα καλύψει τις βασικές θεωρίες και έρευνες γύρω από τη γνωστική, φυσιολογική, κοινωνικό-συναισθηματική, ηθική ανάπτυξη και την ανάπτυξη της προσωπικότητας κατά την εφηβική ηλικία. Επίσης, θα συζητηθούν τα διάφορα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι. Έμφαση θα δοθεί στους παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη προβληματικής συμπεριφοράς, συναισθηματικών, κοινωνικών και ακαδημαϊκών προβλημάτων. Η σημαντικότητα της συζήτησης των διαφόρων ψυχολογικών και άλλων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι έγκειται στο ότι συνδέονται με ακραίες συμπεριφορές, όπως η αυτοκτονία, η εγκληματική και η επιθετική συμπεριφορά.
 
ΨΥΧ 637 Κοινωνική Ανάπτυξη και Κοινωνικό Πλαίσιο
 
Το μάθημα αυτό στοχεύει στην γνωριμία του φοιτητή με κλασικές και σύγχρονες θεωρίες της ανθρώπινης ανάπτυξης που αντιμετωπίζουν την ανάπτυξη ως μια κοινωνιο-ψυχολογική διαδικασία. Το μάθημα θα ασχοληθεί με μια ιστορική αναδρομή σε θεωρίες που έθεσαν τις θεωρητικές βάσεις της σύγχρονης κοινωνιο-γενετικής προσέγγισης στην ανθρώπινη ανάπτυξη όπως τις κλασικές θεωρίες των Mead, Baldwin, Piaget, και Vygotsky. Θα ασχοληθεί επίσης εις βάθος με τις πρόσφατες μετα-Πιαζετιανές θεωρίες της κοινωνικής σχολής της Γενεύης και μετα-Βυγκοτσκιανές θεωρίες όπως αυτές του Bruner, Rogoff, Wertsch και Valsiner.
 
ΨΥΧ 640 Κοινωνική Επιρροή και Κοινωνικές Αναπαραστάσεις
 
Το μάθημα θα εμβαθύνει σε δύο από τους πιο σημαντικούς τομείς της Κοινωνικής Ψυχολογίας: την κοινωνική επιρροή και τις κοινωνικές αναπαραστάσεις. Θα συζητηθεί το λειτουργικό και γενετικό μοντέλο κοινωνικής επιρροής όπως και κλασικές αλλά και πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της κοινωνικής επιρροής και των κοινωνικών αναπαραστάσεων. Θα συζητηθεί επίσης η ανάπτυξη των κοινωνικών αναπαραστάσεων του φύλου και της εθνικής ταυτότητας. Θα συζητηθούν εφαρμογές των θεωριών κοινωνικής επιρροής και κοινωνικών αναπαραστάσεων στους τομείς της πρόληψης, της ψυχολογίας της υγείας, της διαφήμησης, της επικοινωνίας και του εμπορίου.
 
ΨΥΧ 642 Ψυχοπαθολογία Παιδιών και Εφήβων

Στο μάθημα αυτό θα γίνει μια ανασκόπηση των τυπικών διαταραχών που παρουσιάζονται στην παιδική και εφηβική ηλικία, με έμφαση στη διαγνωστική εικόνα, την εξελικτική πορεία, την πιθανή αιτιολογία, το ρόλο των περιβαλλοντικών παραγόντων στην εμφάνιση και συντήρηση του προβλήματος, και τις ενδεικνυόμενες από τη σύγχρονη έρευνα ψυχολογικές και άλλες παρεμβάσεις.

 
ΨΥΧ 677 Ανθρώπινη Επιθετικότητα και Αντικοινωνική Συμπεριφορά
 
Το μάθημα αυτό στοχεύει στην εξέταση του φαινομένου της επιθετικότητας και παρουσιάζει τις διάφορες θεωρίες που έχουν προταθεί κατά καιρούς προκειμένου να το ερμηνεύσουν, αλλά και εμπειρικές έρευνες που προσπαθούν να εντοπίσουν τις παραμέτρους του. Θα αναλυθούν όροι όπως προ-δραστική και αντι-δραστική επιθετικότητα, συναισθηματική σκληρότητα και σχέση της με ψυχο-παθολογία, η οικογένεια ως πλαίσιο ανάπτυξης επιθετικής συμπεριφοράς και η ανάπτυξη επιθετικής προσωπικότητας. Ιδιαίτερη αναφορά θα γίνει στο φαινόμενο του εκφοβισμού και της σχολικής επιθετικότητας (bullying) και στο προφίλ των παιδιών που συμμετέχουν σ΄ αυτό (θύτες, θύματα, επιθετικά θύματα). Θα συζητηθούν επίσης θέματα που σχετίζονται ευρύτερα με την αντικοινωνική συμπεριφορά και δεν περιλαμβάνουν αναγκαστικά επιθετικότητα, όπως για παράδειγμα κατάχρηση εξαρτησιογόνων ουσιών, νεανική παραβατικότητα και εγκληματικότητα.
 
ΨYX 702 Λόγος, Επικοινωνία και Κοινωνική Ψυχολογία
 
Το μάθημα θα ασχοληθεί με τον τρόπο που η Κοινωνική Ψυχολογία μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε τον λόγο ως κοινωνική και επικοινωνιακή πρακτική. Θα εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο ο λόγος -γραπτός και προφορικός- κατασκευάζει και δημιουργεί διαφορετικές κοινωνικές πραγματικότητες και δομείται ώστε να επιτύχει συγκεκριμένους επικοινωνιακούς στόχους. Στο μάθημα θα γίνουν αναφορές σε έρευνες που κάνουν κριτική ανάλυση του καθημερινού επικοινωνιακού λόγου και του θεσμικού λόγου (δημοσιογραφικού, πολιτικού κτλ). Θα γίνει αναφορά σε αναπαραστάσεις στο λόγο των μέσων ενημέρωσης και ψυχαγωγίας κάποιων ειδικών ψυχολογικών και κοινωνικών θεμάτων, όπως π.χ. ψυχοπαθολογία, φύλο, αναπηρία, σεξουαλικότητα, ρατσισμός, εθνικισμός.
 
ΨΥΧ 707 Οικογένεια και Ανάπτυξη του Παιδιού
 
Το μάθημα αυτό εξετάζει τις επιδράσεις, που ασκούνται από δομικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά του μικροσυστήματος της οικογένειας πάνω στα μέλη της και, ιδιαίτερα, τα αναπτυσσόμενα. Θα παρουσιαστούν οι βασικότερες θεωρίες ανάπτυξης και λειτουργίας της οικογένειας και θα δοθεί έμφαση στη συστημική προσέγγιση. Επίσης, θα παρουσιαστούν και θα συζητηθούν σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα αναφορικά με την αλληλεπίδραση ενδοατομικών και διατομικών μεταβλητών στη γνωστική, την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη, καθώς και την ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού.
 
ΨΥΧ 715 Γλωσσική Ανάπτυξη και Γλωσσικές Διαταραχές

Η ανθρώπινη γλώσσα είναι μία από τις πλέον δυναμικές και πολύπλοκες ανθρώπινες λειτουργίες. Το μάθημα αυτό έχει στόχο να παρουσιάσει θεωρίες και επιστημονικές βάσεις για την ανάπτυξη της γλώσσας στον άνθρωπο και τις δυσλειτουργίες που προκύπτουν λόγω εξελικτικών, οργανικών, και νευρολογικών αιτιών. Θα διανύσει το φάσμα διαταραχών αρχίζοντας από την βρεφική ηλικία και θα συμπεριλάβει και την τρίτη ηλικία. Γλωσσικές διαταραχές, όπως αφασία, ειδικό πρόβλημα γλώσσας, γλωσσικές μαθησιακές δυσκολίες, καθώς και διαταραχές που προκύπτουν από γεροντική άνοια και κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και η σχέση γλώσσας με άλλες γνωστικές και ψυχολογικές λειτουργίες αποτελούν κύρια θέματα του μαθήματος. Θα συμπεριληφθούν μέσα αξιολόγησης και προγράμματα παρέμβασης που θα βασίζονται σε σύγχρονα και έγκυρα θεωρητικά, ερευνητικά, και κλινικά πρότυπα.

 
ΨΥΧ 722 Διαπολιτισμικά Θέματα στη Ψυχολογία 

Το μάθημα στοχεύει να αναδείξει την ανάγκη μιας κοινωνικής- ψυχολογικής προσέγγισης ως προς την κατανόηση των φαινομένων, που συνδέονται με τη διαπολιτισμική επαφή και επικοινωνία, μέσα από τη χρήση διαφορετικών θεωρητικών πλαισίων και εμπειρικών δεδομένων από διεθνή πολυπολιτισμικά πλαίσια. Στο μάθημα θα μας απασχολήσει η έννοια του έθνους/κράτους και του εθνικισμού, η μελέτη των ψυχολογικών διεργασιών που ενεργοποιούνται κατά τη μετακίνηση των ατόμων τόσο για τα ίδια τα άτομα όσο και για τις κοινωνικές που τα υποδέχονται, και η μελέτη των προκλήσεων συμβίωσης και πολυπολιτισμικής διαβίωσης. Ως προς τα ίδια τα άτομα, θα αναφερθούμε σε ποικίλες κοινωνικές ομάδες (1ης και 2ης γενιάς μετανάστες, τουρίστες, φοιτητές κ.ά.), που συν- δέονται άμεσα και έμμεσα με τη μετακίνηση, και θα εστιάσουμε σε ζητήματα ταυτότητας και διαχείρισης του στίγματος. Ως προς τις ομάδες που υποδέχονται τους μετακινούμενους πληθυσμούς (κοινωνίες υποδοχής), θα αναφερθούμε σε ζητήματα επιπολιτισμού και προκατάληψης. Τέλος, θα αναφερθούμε σε θέματα σύστασης και διατήρησης του έθνους κράτους και στη μελέτη των συνθετικών της πολυπολιτισμικής κοινωνίας.

ΨΥΧ 731 Γνωστική Νευροεπιστήμη : Κατανοώντας τη Βιολογία του Νου

Η γνωστική νευροεπιστήμη είναι η μελέτη των βιολογικών θεμελίων του νου. Αυτό το μάθημα θα αποτελέσει μια εισαγωγή στον συγκεκριμένο τομέα, θα καλύψει μία γκάμα τεχνικών/μεθόδων και θα επιδείξει εφαρμογές αυτών των τεχνικών σε διάφορες γνωστικές, κοινωνικές, συναισθηματικές και αναπτυξιακές διαδικασίες. Το μάθημα στοχεύει, εκτός από το να συνοψίσει τις κυριότερες μεθόδους και έρευνες στον τομέα, να ακονίσει την ικανότητα των φοιτητών έτσι που να εξασκούν κριτική σκέψη σχετικά με διάφορα θέματα στον τομέα της γνωστικής νευροεπιστήμης, καθώς και να τους βοηθήσει να χρησιμοποιούν αυτήν την ικανότητα σε δικές τους έρευνες.

 
ΨΥΧ 741 Διομαδικές Σχέσεις σε Διαιρεμένες Κοινωνίες
 
Το μάθημα αυτό θα συζητήσει σε βάθος τις κλασικές και πρόσφατες θεωρίες των διομαδικών σχέσεων. Θα συζητηθούν οι έννοιες των στερεοτύπων, προκαταλήψεων και διακρίσεων και θα επικεντρωθούμε στις θεωρίες της Ματαίωσης-Επιθετικότητας, της Αυταρχικής προσωπικότητας, της Ρεαλιστικής Σύγκρουσης, της Κοινωνικής Ταυτότητας, της Υπόθεσης της Επαφής, αλλά και πρόσφατες εξελίξεις αυτών των θεωριών όπως αυτής του Προσανατολισμού στην Κοινωνική Επικυριαρχία, της Θεωρίας των Απειλών και θεωρίες που συνδυάζουν την Θεωρία της Επαφής με τη Θεωρία της Κοινωνικής Ταυτότητας. Θα συζητηθούν, επίσης, εμπειρικά ευρηματα και πρακτικές εφαρμογές των θεωριών αυτών στον θεσμό της μεικτής εκπαίδευσης και την επίλυση των διομαδικών συγκρούσεων στην Βόρειο Ιρλάνδία, Νότιο Αφρική, Ισραήλ και Παλαιστίνη και άλλα μέρη του κόσμου.
 
ΨΥΧ 746 Κοινωνική Ψυχολογία της Εκπαίδευσης

Το μάθημα αυτό στόχο έχει να συζητήσει τις κοινωνιοψυχολογικές βάσεις της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Οι φοιτητές θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν τις βασικές θεωρίες δημιουργίας και μείωσης της προκατάληψης, στερεοτύπων και διακρίσεων και τις εφαρμογές τους στο εκπαιδευτικό πλαίσιο. Θα συζητηθεί το φαινόμενο της μετανάστευσης από τη σκοπιά της μειονότητας και της πλειονότητας, αλλά και το φαινόμενο των εθνοτικών συγκρούσεων και τον ρόλο που το εκπαιδευτικό σύστημα μπορεί να διαδραματίσει στην εδραίωση της ειρήνης μέσα από πρακτικές εφαρμογές των θεωριών που θα συζητηθούν. Θα γίνει, επίσης, εξειδικευμένη συζήτηση για τον ρόλο των εκπαιδευτικών ψυχολόγων στο εκπαιδευτικό σύστημα, τον νόμο ειδικής εκπαίδευσης, τη σχέση ιδεολογίας και εκπαιδευτικής πολιτικής αλλά και τη διαμόρφωση παρεμβατικών προγραμμάτων σε σχέση με τη διαπολιτισμική εκπαίδευση.

 
ΨΥΧ 749 Ποιοτικές Μέθοδοι Έρευνας στην Ψυχολογία

Στόχος του μαθήματος είναι η εισαγωγή και η εξοικείωση των φοιτητών με την ποιοτική μεθοδολογία στην ψυχολογία μέσα από θεωρητική ανασκόπηση και ερευνητικές εφαρμογές. Το μάθημα θα περιλαμβάνει: 1) την επισκόπηση των επιστημολογικών αρχών της ποιοτικής και της ποσοτικής μεθοδολογίας, 2) την εξοικείωση με τις αρχές και την εφαρμογή βασικών μεθόδων συλλογής δεδομένων, 3) την εκμάθηση βασικών αναλυτικών θεωρητικών μοντέλων και 4) την οργάνωση, εκτέλεση και παρουσίαση στην τάξη ολοκληρωμένης ερευνητικής εργασίας μικρής έκτασης.

ΨYX 788 Ερευνητικές Μέθοδοι Προχωρημένου Επιπέδου ΙΙ

Σχεδιασμός ποσοτικής έρευνας, υπενθύμιση και περιληπτική αναφορά στην Ανάλυση Παλινδρόμησης στη Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση, βασικές λειτουργίες των Μοντέλων Δοκιμών Εξισώσεων, παρουσίαση της Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης, παρουσίαση εξειδικευμένων Μοντέλων Δομικών Εξισώσεων (Invariance Multitrait-Multimethod model, Full Latent Variable model, Growth Modeling), έλεγχος της παραγοντικής δομής μέσω ανάπτυξης μοντέλων σε δείγματα διαφορετικών ομάδων, παρουσίαση της Σύγχρονης Θεωρίας Μέτρησης (Item Response Theory), μοντέλα μέτρησης τύπου Rasch. Έμφαση θα δοθεί στην εφαρμογή, ανάλυση και ερμηνεία μοντέλων λανθανόντων μεταβλητών με τη χρήση λογισμικού.