ΒΝΕ 500 Εκδοτική θεωρία και πράξη
ΒΝΕ 501 Ελληνική παλαιογραφία και κωδικολογία
ΙΣΤ 502 Λατινική παλαιογραφία και διπλωματική
ΙΣΤ 503 Βυζαντινή διπλωματική
ΑΡΧ 504 Επιγραφική
ΑΡΧ 505 Σιγιλλογραφία και νομισματική
ΑΡΧ 506 Ιστοριογραφία και ερμηνευτικές μέθοδοι της βυζαντινής αρχαιολογίας
ΑΡΧ 507 Η μελέτη της κεραμικής στη βυζαντινή αρχαιολογία
ΒΝΕ 509 Εκδοτικά προβλήματα εκκλησιαστικής ποίησης
ΒΝΕ 510 Μιχαήλ Ψελλού επιτάφιοι λόγοι
ΒΝΕ 511 Τα έγγραφα του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως

 

BNE 500 Eκδοτική θεωρία και πράξη
Tο σεμινάριο εξετάζει τα προβλήματα έκδοσης βυζαντινών κειμένων μέσα από μια ευρύτερη θεωρητική οπτική και σε αντιδιαστολή προς τις παραδοσιακές μεθόδους αποκατάστασης «κειμενικών αρχετύπων». Πέρα από την εμβάθυνση σε ποικίλες εκδοτικές θεωρίες, στο σεμινάριο μελετούνται για σκοπούς πρακτικής εκδοτικής εφαρμογής πεζά και ποιητικά κείμενα, τόσο στο λόγιο όσο και στο δημώδες γλωσσικό ιδίωμα.

 
BNE 501 Eλληνική παλαιογραφία και κωδικολογία
Mέσα από την εστίαση σε συγκεκριμένα πεδία της παραγωγής χειρογράφων εξετάζονται εξειδικευμένα ζητήματα της ιστορίας της γραφής και του βιβλίου στο βυζαντινό κόσμο. Έτσι, για παράδειγμα, μελετούνται σε βάθος θέματα, όπως η μικρογράμματη γραφή του 9ου αιώνα, ο ρόλος των λογίων στην παραγωγή βιβλίων την εποχή των Παλαιολόγων, γραφείς και χειρόγραφα στην Kύπρο (11ος-15ος αιώνας), το χειρόγραφο ως αρχαιολογικό αντικείμενο.
 
ΙΣΤ 502 Λατινική παλαιογραφία και διπλωματική
Μετά από μια ιστορική ανασκόπηση των λατινικών γραφών από την ύστερη αρχαιότητα έως την εφεύρεση της τυπογραφίας τον 15ο αιώνα, στο σεμινάριο εξετάζονται διάφορα είδη λατινικών εγγράφων και κειμένων του Μεσαίωνα με βάση τα χειρόγραφα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μεταγραφή τους με σκοπό την έκδοση και την κατάρτιση των σχετικών επιστημονικών υπομνημάτων.
 
ΙΣΤ 503 Βυζαντινή διπλωματική
Το σεμινάριο παρέχει στους φοιτητές τις απαιτούμενες γνώσεις για την επιστημονική διερεύνηση των επισήμων εγγράφων του βυζαντινού κράτους. Συγκεκριμένα, εξετάζονται οι διάφορες μορφές παράδοσης αρχειακού υλικού, τα εσωτερικά και εξωτερικά γνωρίσματα των εγγράφων ανάλογα με τις συνήθειες της εκάστοτε εκδιδούσας αρχής (π.χ. αυτοκρατορικά ή εκκλησιαστικά έγγραφα, έγγραφα δημοσίων λειτουργών, ιδιωτικά έγγραφα), όπως επίσης ερμηνευτικά προβλήματα σχετικά με την ορολογία και το πραγματολογικό περιεχόμενο των εγγράφων. Τέλος, παρουσιάζονται οι σύγχρονες τεχνικές που εφαρμόζονται στην επιστημονική έκδοση εγγράφων.
 
ΑΡΧ 504 Επιγραφική
Οι Βυζαντινοί άφησαν πίσω τους μηνύματα χαραγμένα στην πέτρα, στο μέταλλο, στο ελεφαντόδοντο ή ζωγραφισμένα στο ξύλο και στο κονίαμα. Στο πλαίσιο του συγκεκριμένου σεμιναρίου επιδιώκεται η εξοικείωση με το βυζαντινό επιγραφικό υλικό και η καλλιέργεια δεξιοτήτων ανάγνωσης και χρονολόγησης αυτού του υλικού με βάση τα μορφολογικά του χαρακτηριστικά.
 
ΑΡΧ 505 Σιγιλλογραφία και νομισματική
Σιγιλλογραφία είναι η μελέτη των σφραγίδων, χρυσών και μολύβδινων, που συνόδευαν επίσημα έγγραφα, επιστολές, αλλά και δέματα με εμπορεύματα. Μέσα από τις επιγραφές και την εικονογραφία των σφραγίδων αναδύεται η γραφειοκρατική δομή της αυτοκρατορικής και της εκκλησιαστικής ιεραρχίας και αντλούνται πολυτιμότατες πληροφορίες για την προσωπογραφία της βυζαντινής αυτοκρατορίας. Η νομισματική, από την άλλη, ασχολείται με τη μελέτη της τυπολογίας των βυζαντινών νομισμάτων και με τη διερεύνηση των αρχών, οικονομικών και άλλων, που καθόριζαν την έκδοση και την κυκλοφορία τους. Eπίσης, η νομισματική εξετάζει το ρόλο των νομισμάτων ως φορέων της επίσημης πολιτικής και θρησκευτικής ιδεολογίας της αυτοκρατορικής αρχής.
 
ΑΡΧ 506 Ιστοριογραφία και ερμηνευτικές μέθοδοι της βυζαντινής αρχαιολογίας
Πέρα από την υλικότητα των αρχαιολογικών μαρτυριών και τη θετικιστική αντιμετώπισή τους, ο βυζαντινός πολιτισμός, όπως και κάθε πολιτισμός, συγκροτείται από νοήματα. Παρόλο που η βυζαντινή αρχαιολογία βρέθηκε για πολλά χρόνια στην περιφέρεια της σύγχρονης αρχαιολογικής επιστήμης, πρόσφατα ξεκίνησε να αποκτά μια νέα διάσταση στη διεθνή σκηνή με την εφαρμογή μεθοδολογικών προσεγγίσεων και ερμηνευτικών μοντέλων «δανεισμένων» από άλλες επιστήμες, όπως η ιστορία, η ανθρωπολογία, η κοινωνιολογία και η ψυχολογία. Σκοπός του σεμιναρίου είναι (α) η εξέταση των ερμηνευτικών κατευθύνσεων της βυζαντινής αρχαιολογίας στο διεθνές πεδίο παραγωγής αρχαιολογικού λόγου, και (β) η αξιολόγηση των μοντέλων και μεθοδολογικών προσεγγίσεων που εφαρμόζονται σήμερα στην ερμηνεία των καταλοίπων του βυζαντινού παρελθόντος, μέσα από συγκεκριμένα αρχαιολογικά παραδείγματα.
 
ΑΡΧ 507 Η μελέτη της κεραμικής στη βυζαντινή αρχαιολογία
Η κεραμική αποτελεί το πιο συνηθισμένο εύρημα κατά την ανασκαφή μιας αρχαιολογικής θέσης. Ωστόσο, η κεραμική τόσο των βυζαντινών όσο και των μεταβυζαντινών χρόνων άργησε να αποτελέσει αντικείμενο συστηματικής έρευνας, ενώ η μελέτη της περιορίζεται συνήθως, ακόμη και σήμερα, στη διακοσμητική αξία των εφυαλωμένων επιτραπέζιων σκευών. Σκοπός του συγκεκριμένου σεμιναρίου είναι η εξέταση τόσο της τυπολογικής εξέλιξης των βυζαντινών και μεταβυζαντινών χρηστικών και επιτραπέζιων κεραμικών σκευών, όσο και η αξιοποίηση πληροφοριών τις οποίες μας παρέχουν για την κοινωνία στο Βυζάντιο.
 
ΒΝΕ 509 Εκδοτικά προβλήματα εκκλησιαστικής ποίησης
Η εκκλησιαστική (λειτουργική) ποίηση γνώρισε, περισσότερο από άλλα λογοτεχνικά είδη, εκτεταμένη χρήση και αντιγραφή στο Βυζάντιο. Ο καθορισμός του αρχετύπου ενός λειτουργικού ύμνου είναι για το λόγο αυτό ένας δύσκολος, αν όχι ανέφικτος, στόχος. Το σεμινάριο αποσκοπεί στην εξοικείωση με τη διαδικασία κειμενικής κριτικής των εκκλησιαστικών ύμνων και της τεχνικής των εκδόσεών τους. Ειδικότερα, μελετούνται τα πολλαπλά προβλήματα που ανακύπτουν κατά την προσπάθεια του εντοπισμού της χειρόγραφης παράδοσης, του καθορισμού της στεμματικής σχέσης τους και της κριτικής αποκατάστασής τους. Συνεξετάζεται η μορφολογία των ύμνων, η μετρική κατασκευή τους και η συγγένειά τους με βιβλικά, πατερικά και άλλα υμνογραφικά κείμενα.
 
BNE 510 Mιχαήλ Ψελλού επιτάφιοι λόγοι
Tο σεμινάριο επικεντρώνεται στα εκδοτικά ζητήματα που αφορούν στους δεκαεννέα σωζόμενους επιταφίους λόγους του Mιχαήλ Ψελλού (1018-1079). Kαταρχάς, εξετάζονται τα παλαιογραφικά και κωδικολογικά προβλήματα των χειρογράφων που παραδίδουν τα έργα αυτά, τα προβλήματα που παρουσιάζουν οι υπάρχουσες εκδόσεις, αλλά και τα γλωσσικά και λογοτεχνικά ζητήματα αυτών των κειμένων, τα οποία ανήκουν στο γένος της νεκρικής γραμματείας. Στη συνέχεια, θα χρησιμοποιηθεί ένας από τους εκτενέστερους επιτάφιους λόγους ως βάση για μια πρακτική εκδοτική εφαρμογή.
 
ΒΝΕ 511 Τα έγγραφα του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως
Περιεχόμενο του σεμιναρίου είναι η ανάγνωση (από το πρωτότυπο), έκδοση και ερμηνεία των αποφάσεων της ενδημούσας Συνόδου της Κωνσταντινουπόλεως, οι οποίες καταγράφηκαν στο «ιερόν κωδίκιον» και καλύπτουν τη χρονική περίοδο 1315-1402. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα κοινωνικά, ιστορικά και πνευματικά συμφραζόμενα των εγγράφων.