ΙΣΤ 570 Βυζαντινή Κύπρος
ΙΣΤ 571 Μεσαιωνική Κύπρος
ΙΣΤ 572 Εκκλησιαστική ιστορία της Κύπρου
ΑΡΧ 573 Σχέσεις κέντρου-περιφέρειας: η τέχνη στην Κύπρο
ΑΡΧ 574 Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος: αρχαιολογία του βυζαντινού τοπίου
ΑΡΧ 575 Η Κύπρος κατά την πρώιμη βυζαντινή εποχή: αρχαιολογία και τέχνη
ΒΝΕ 575 Επιφάνιος Σαλαμίνος
ΙΣΤ 576 Η βυζαντινή Κύπρος κατά τους σκοτεινούς αιώνες (600-965)
ΒΝΕ 577 Aγιολογικά κείμενα της Kύπρου
ΒΝΕ 578 Νεόφυτος ο Έγκλειστος
ΙΣΤ 579 Ελληνισμός και βυζαντινή παράδοση στο φραγκικό βασίλειο της Κύπρου
ΙΣΤ 580 Η εκκλησιαστική ιστορία της Κύπρου (1191-1374)
IΣT 581 Ιστοριογραφία της Κύπρου
BNE 582 Κύπριοι λόγιοι του 13ου -14ου αιώνα
ΙΣΤ 583 H θέση της γυναίκας στη λατινοκρατούμενη Κύπρο (13ος-16ος αι.)
ΑΡΧ 584 Η τέχνη στην Κύπρο την εποχή της Λατινοκρατίας

 

ΙΣΤ 570 Βυζαντινή Κύπρος
Με παράδειγμα τη βυζαντινή Κύπρο εξετάζονται στο σεμινάριο αυτό τα διάφορα ερευνητικά και ερμηνευτικά προβλήματα που παρουσιάζει η διερεύνηση της περιφέρειας και του μεθοριακού χώρου του Βυζαντίου, όπου οι συγκεντρωτικές τάσεις της πρωτεύουσας συγκρούονται με τοπικές παραδόσεις και ιδιαιτερότητες, καθώς και με σφαίρες επιρροής των γειτονικών πολιτικών δυνάμεων.

ΙΣΤ 571 Μεσαιωνική Κύπρος
Στο σεμινάριο μελετούνται θέματα κυπριακής ιστορίας στη Φραγκοκρατία και στην Ενετοκρατία, 1191-1571, όπως, για παράδειγμα, κατάκτηση, φεουδαρχία, εμφύλιοι πόλεμοι 1228-1233 και 1456-1460, πραξικοπήματα 1306-1310 και 1369, εισβολή της Γένοβας, πόλεμος με τους Μαμελούκους, μεταβίβαση της εξουσίας στους Ενετούς, γλώσσα και έθνος, δίκαιο, διοίκηση, εξωτερικές σχέσεις, εκπαίδευση, γεωργία, δουλεία, και εμπόριο.
 
ΙΣΤ 572 Εκκλησιαστική ιστορία της Κύπρου
Αυτό το σεμινάριο εξετάζει διάφορα θέματα της εκκλησιαστικής ιστορίας της Κύπρου από τη Σύνοδο της Νικαίας (325) έως την τουρκική κατάκτηση (1571), όπως, για παράδειγμα, την εποχή του Επιφανίου, το Αυτοκέφαλο, την εικονομαχία και την υποταγή του ελληνικού κλήρου στον πάπα της Ρώμης κατά την Φραγκοκρατία.
 
ΑΡΧ 573 Σχέσεις κέντρου-περιφέρειας: η τέχνη στην Κύπρο
Μέσα στο πλαίσιο της δυναμικής των σχέσεων κέντρου-περιφέρειας μελετούνται πτυχές της καλλιτεχνικής έκφρασης στην Κύπρο με σκοπό να αναδειχθούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της. Έμφαση δίνεται στην ανίχνευση των μηχανισμών μεταφύτευσης και πρόσληψης στο κυπριακό καλλιτεχνικό ιδίωμα γενικότερων τάσεων που πηγάζουν από τα μεγάλα καλλιτεχνικά κέντρα της αυτοκρατορίας.
 
ΑΡΧ 574 Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος: αρχαιολογία του βυζαντινού τοπίου
Το σεμινάριο εξετάζει την εξέλιξη του οικισμένου χώρου και τη χρήση του αγροτικού τοπίου κατά τους βυζαντινούς χρόνους και την περίοδο της λατινικής/φραγκικής κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο (4ος-16ος αι.). Έμφαση δίνεται στη διερεύνηση της διαχρονικής σχέσης μεταξύ γεωγραφίας και οικισμού, στη σχέση πόλεων και αγροτικού τοπίου, στο ρόλο του «χωριού» (ως αυτόνομης οικιστικής και οικονομικής μονάδας) και στην ερμηνεία της διασποράς οικισμών διαφορετικών τύπων και μεγεθών στο χώρο.
 
ΑΡΧ 575 Η Κύπρος κατά την πρώιμη βυζαντινή εποχή: αρχαιολογία και τέχνη
Η πρώιμη βυζαντινή εποχή (4ος -7ος αι.), η οποία χαρακτηρίζεται και σαν Ύστερη Αρχαιότητα, ήταν μια περίοδος ευημερίας και ανάπτυξης για την Κύπρο, όπως μαρτυρούν τα πλούσια αρχαιολογικά κατάλοιπά της. Μέσα από τη μελέτη αυτών των καταλοίπων, οι φοιτητές θα έχουν την ευκαιρία να ασχοληθούν με θέματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη ζωή στις κυπριακές πόλεις και στην ύπαιθρο, το εμπόριο και την οικονομία, διάφορους κλάδους της βιοτεχνικής παραγωγής, όπως η κεραμική και η μεταλλοτεχνία, τη σταδιακή εξάπλωση του Χριστιανισμού και την επίδρασή του σε διάφορους τομείς της καθημερινότητας αλλά και στην καλλιτεχνική έκφραση στο νησί.
 
ΒΝΕ 575 Επιφάνιος Σαλαμίνος
Στον Επιφάνιο από την Ιουδαία, ασκητή, ιδρυτή μονής και ηγούμενο για τριάντα χρόνια, προτού εκλεγεί επίσκοπος Σαλαμίνος (Κωνσταντίας) το 367, εστιάζεται το σεμινάριο αυτό. Μέσα από τις θεολογικές θέσεις και τη δράση του επισκόπου, μελετάται η εκκλησιαστική ιστορία της εποχής του. Στο πρόσωπό του συνδυάζονται ο άκαμπτος ζηλωτής, ο πιστός οπαδός της χριστιανικής παράδοσης, ο αδιάλλακτος επικριτής του ελληνισμού και της λατρευτικής χρήσης των εικόνων, καθώς και ο δεινός πολέμιος της διδασκαλίας του Ωριγένη. Οι θεολογικές απόψεις του ιεράρχη εξετάζονται με βάση αντιπροσωπευτικά αποσπάσματα από το έργο του.
 
ΙΣΤ 576 Η βυζαντινή Κύπρος κατά τους σκοτεινούς αιώνες (600-965)
Οι πρώτες αραβικές επιδρομές στην Κύπρο (649, 653) δημιούργησαν μαζί με τις συνεπακόλουθες εξελίξεις ένα ιδιόμορφο καθεστώς στο νησί που χαρακτηρίζεται συνήθως ως «βυζαντινο-αραβική συγκυριαρχία». Αυτή η περίοδος, που διήρκεσε τριακόσια περίπου χρόνια μέχρι την επανάκτηση της Κύπρου από το Νικηφόρο Β´ Φωκά (965), δίνει την ευκαιρία να εξεταστεί μια περιοχή της βυζαντινο-αραβικής μεθορίου από δύο διαφορετικές οπτικές γωνίες, τη βυζαντινή και την αραβική, και υπό το φως των ευρύτερων πολιτικών και κοινωνικών εξελίξεων στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.
 
ΒΝΕ 577 Aγιολογικά κείμενα της Kύπρου
Υπάρχει ένας σχετικά μεγάλος αριθμός αγιολογικών κειμένων που γράφτηκαν στην Κύπρο, πολλά από τα οποία είναι αφιερωμένα σε κύπριους αγίους. Στο πλαίσιο του σεμιναρίου εξετάζονται από λογοτεχνική άποψη τα κυπριακά αγιολογικά κείμενα και οι κοινωνικές συνθήκες παραγωγής τους.
 
BNE 578 Nεόφυτος ο Έγκλειστος
Στόχος του σεμιναρίου είναι μια συνολικότερη εξέταση της προσωπικότητας και του έργου του Nεοφύτου του Eγκλείστου στο ιστορικό, πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον της βυζαντινής Κύπρου από τα μέσα του 12ου μέχρι και τις αρχές του 13ου αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα ακόλουθα θέματα: παιδεία και εκπαίδευση, χειρόγραφα και βιβλιοθήκες, μοναστικός βίος και τέχνη, πνευματική και λογοτεχνική προσφορά του Nεοφύτου.
 
ΙΣΤ 579 Ελληνισμός και βυζαντινή παράδοση στο φραγκικό βασίλειο της Κύπρου
Η εγκαθίδρυση του φραγκικού βασιλείου της Κύπρου ασφαλώς έθεσε τέρμα στην πολιτική κυριαρχία του Βυζαντίου, δεν απέκοψε όμως τους πνευματικούς και πολιτισμικούς δεσμούς του ελληνόφωνου πληθυσμού με το βυζαντινό κόσμο. Το σεμινάριο αυτό εξετάζει θεσμούς, νοοτροπίες και παραδόσεις του βυζαντινού παρελθόντος που, κάτω από την επιφάνεια του φεουδαρχικού συστήματος, εξακολουθούν να δρουν και να επηρεάζουν το ιστορικό γίγνεσθαι της νήσου.
 
ΙΣΤ 580 Η εκκλησιαστική ιστορία της Κύπρου (1191-1374)
Το σεμινάριο εστιάζεται στην ανάλυση της εκκλησιαστικής ιστορίας του νησιού από τη φραγκική κατάκτηση έως την εισβολή των Γενουατών και συγκεκριμένα στις συνέπειες της κατάκτησης για τον ελληνικό κλήρο, στην εγκατάσταση και στην εσωτερική ιστορία της λατινικής εκκλησιαστικής ιεραρχίας, στο μοναχισμό, στις σχέσεις μεταξύ του λατινικού και του ελληνικού κλήρου, και σε άλλα αξιοσημείωτα γεγονότα, όπως στο μαρτύριο των 13 μοναχών της Καντάρας.
 
ΙΣΤ 581 Ιστοριογραφία της Κύπρου
Το σεμινάριο εξετάζει τα πιο σημαντικά χρονικά που αναφέρονται στη Φραγκοκρατία στην Κύπρο και επικεντρώνεται στις δυο πρώτες φάσεις της κυπριακής ιστοριογραφίας: από το 1425 έως το 1571 (Μαχαιράς, Amadi, Florio Boustron, Γεώργιος Βουστρόνιος) και από το 1571 έως το 1788 (Lusignan, Loredano, Αρχιμανδρίτης Κυπριανός). Στόχος του σεμιναρίου είναι να καθορίσει το γενεαλογικό «στέμμα» των χρονικών, όπως επίσης τη μεθοδολογία και την πρωτοτυπία του κάθε χρονογράφου.
 
BNE 582 Κύπριοι λόγιοι του 13ου -14ου αιώνα
Στο σεμινάριο εξετάζεται το συγγραφικό έργο κυπρίων λογίων, όπως ο Γεώργιος Κύπριος και ο Γεώργιος Λαπίθης στα λογοτεχνικά και γενικότερα πολιτισμικά συμφραζόμενα της εποχής τους. ´Eμφαση δίνεται στο ζήτημα του κατά πόσον και πώς η σχέση πολιτιστικού κέντρου και περιφέρειας αντανακλάται στο έργο συγκεκριμένων συγγραφέων.

ΙΣΤ 583 H θέση της γυναίκας στη λατινοκρατούμενη Κύπρο (13ος-16ος αι.)
Στόχος του σεμιναρίου είναι η ανάδειξη του ρόλου και της συνεισφοράς της γυναίκας στην κυπριακή κοινωνία κατά τη Φραγκοκρατία και τη Βενετοκρατία μέσα από την ανωνυμία τόσο των πηγών όσο και της νεότερης ιστοριογραφίας. H θέση της γυναίκας θα διερευνηθεί σε σχέση με τη βιολογική της ταυτότητα και τις απορρέουσες θρησκευτικές και κοινωνικές προκαταλήψεις, τα ιστορικο-πολιτικά συμφραζόμενα, το θεσμικό και νομικό (εθιμικό, κοσμικό και εκκλησιαστικό) πλαίσιο και τη συμμετοχή της στην πολιτική ζωή και την οικονομική παραγωγή (στις αγροτικές και τις αστικές περιοχές). Μέσα από την αποσπασματική μαρτυρία των πηγών θα επιχειρηθεί μια σκιαγράφηση όλου του φάσματος της κοινωνικής παρουσίας της γυναίκας: στην οικογένεια και τις σχέσεις των φύλων, στην εξουσία και την πολιτική, στην οικονομία και τον μοναχισμό, στην καλλιτεχνική δημιουργία και τη ψυχαγωγία.

ΑΡΧ 584 Η τέχνη στην Κύπρο την εποχή της Λατινοκρατίας
Το σεμινάριο διερευνά τόσο τα προϊόντα όσο και τις συνθήκες της καλλιτεχνικής δημιουργίας στην Κύπρο κατά τις περιόδους της Φραγκοκρατίας και της Ενετοκρατίας. Μέσα στο πλαίσιο του σεμιναρίου οι φοιτητές θα έχουν την ευκαιρία να μελετήσουν χαρακτηριστικά έργα κυρίως της αρχιτεκτονικής (κοσμικής και εκκλησιαστικής) και της ζωγραφικής, ενταγμένα μέσα στα ιστορικά, θρησκευτικά, κοινωνικά και πολιτισμικά συμφραζόμενα τους. Έμφαση θα δοθεί στη διερεύνηση της δυναμικής ανάμεσα στη βαθιά ριζωμένη βυζαντινή καλλιτεχνική παράδοση του νησιού από τη μια και τις καλλιτεχνικές παραδόσεις της Δύσης από την άλλη.