Η μουσική, ως τέχνη και επιστήμη, είναι ένα μέρος του ανθρώπινου πολιτισμού και ένα κομμάτι της καθημερινής ζωής. Ως μια μορφή τέχνης, αποτελεί έναν τρόπο ανθρώπινης έκφρασης, ένα αναπόσπαστο κομμάτι του ανθρώπινου πολιτισμού και της ιστορίας των λαών. Ως επιστήμη, αποτελεί έναν τομέα γνώσης, που έχει εξελιχθεί στη διάρκεια των αιώνων και κατέχει μια σημαντική θέση μεταξύ των επιστημονικών κατακτήσεων της ανθρωπότητας. Ο ανθρωπολόγος Alan Merriam (1964) έχει επισημάνει ως τις κυριότερες λειτουργίες της μουσικής για το άτομο και την κοινωνία τη συναισθηματική έκφραση, την αισθητική απόλαυση, την ψυχαγωγία, την επικοινωνία, τη συμβολική αναπαράσταση, τη σωματική αντίδραση, την επικύρωση κοινωνικών και θρησκευτικών θεσμών, τη συμβολή στην συνέχεια και τη σταθερότητα των πολιτισμών, αλλά και στη συνεκτικότητα των κοινωνικών ομάδων.

Στηριζόμενες στην παραδοχή ότι τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού είναι πολύ σημαντικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου του, καθώς στο διάστημα αυτό ο εγκέφαλος τριπλασιάζεται σε βάρος και δημιουργεί δεκάδες δισεκατομμύρια νευρικών συνδέσεων η μουσική συμφωνά με έρευνες αυξάνει το IQ των παιδιών και βοηθά στην ενδυνάμωση των αισθήσεων και των δεξιοτήτων των παιδιών. Από τον 5ο κιόλας μήνα της κύησης, ο κοχλίας του μέσου αυτιού είναι διαμορφωμένος πλήρως και το έμβρυο μπορεί να διακρίνει και να εξοικειώνεται με τους διάφορους ήχους. Αρχίζει, σταδιακά, να αντιδρά σε εξωτερικούς ήχους και ερεθίσματα αυξάνοντας την κινητικότητά του και τον ρυθμό των παλμών της καρδιάς. Σε διάφορες ερευνητικές μελέτες βρέθηκε ότι έμβρυα τα οποία άκουγαν καθημερινά τα ίδια τέσσερα μουσικά κομμάτια κατά τη διάρκεια του τελευταίου τριμήνου της κύησης, κινούνταν περισσότερο και εμφάνιζαν επιβράδυνση του καρδιακού παλμού στο άκουσμα της μουσικής σε σύγκριση με έμβρυα που δεν είχαν εκτεθεί σε τέτοια ερεθίσματα.

Μετά τη γέννησή τους, τα βρέφη αυτά εμφάνιζαν επίσης μεγαλύτερη διάρκεια συγκέντρωσης και προσοχής και έτειναν να κινούνται περισσότερο στο άκουσμα της μουσικής. Ακόμη βρέθηκε ότι τα βρέφη σταματούσαν τον κλάμα τους ή έδειχναν σημάδια αναγνώρισης των μελωδιών στις οποίες είχαν σταθερά εκτεθεί κατά το τελευταίο τρίμηνο της κύησης. Μεταξύ των πρώτων 3 ετών, τα παιδιά ανταποκρίνονται καλύτερα στη Μουσική όταν οι εμπειρίες που βιώνουν είναι δομημένες με βάση την ενεργητική ακρόαση. Η παθητική ακρόαση (π.χ. ακούγοντας μουσική στο αυτοκίνητο) έχει και αυτή τα οφέλη της, όμως είναι προτιμότερο να δοθεί η ευκαιρία στο παιδί να λικνιστεί, να κυλιστεί στο πάτωμα, να τρέξει, να παίξει παλαμάκια, να ανακαλύψει ήχους με το σώμα του, να περπατήσει με βάση το ρυθμό της μουσικής και άλλα.


Κυριότεροι Στόχοι της Μουσικής Αγωγής Προγράμματος Πανεπιστημιακού Νηπιαγωγείου:

- Ανάπτυξη λεξιλογίου και δημιουργικής σκέψης
- Βοηθά το παιδί να παρουσιάσει τις ιδέες και να χτίσει έννοιες, να διδάξει ή να πείσει, να διασκεδάσει, να σχεδιάσει, να ωραιοποιήσει και να δημιουργήσει.
- Η μουσική παίζει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία κουλτούρας και πολιτισμού. Η μουσική ξυπνά το ενδιαφέρον των παιδιών για την παράδοση και επηρεάζει τη ζωή τους και τη ζωή των άλλων
- Η μουσική είναι μια κοινωνική δραστηριότητα. Το να ακούνε μουσική, να τραγουδάνε και να χορεύουνε ενώνει τα παιδιά. Το κάθε ένα από αυτά νιώθει κομμάτι μιας κοινότητας, όταν τραγουδάνε όλα μαζί
- Η μουσική είναι ένας άλλος τρόπος γνώσης, ένας άλλος τρόπος συμβολικής σκέψης και έκφρασης. Από την αδρανή και εικονική λειτουργία της γνώσης και της μάθησης για τον κόσμο μέσω της δράσης, της αντίληψης, καθώς και της εικόνας, η μουσική γίνεται ένας συμβολικός τρόπος μάθησης
- Η μουσική δίνει στα παιδιά μοναδικές ευκαιρίες για να δημιουργήσουν και να αποκτήσουν ένα διαφορετικό τρόπο σκέψης. Μπορούν να ανταποκρίνονται με μοναδικό τρόπο στην ακρόαση της μουσικής και στην κίνηση και να δημιουργούν καινούρια τραγούδια και στιχάκια
- Η μουσική δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να εκφράσουν τα συναισθήματά τους και τις ιδέες τους ελεύθερα όσο χορεύουν, χτυπούν ένα τύμπανο ή τραγουδάνε ένα χαρούμενο τραγούδι
- Η μουσική είναι μαθηματικά. Η ύπαρξη ρυθμού και μέτρου στη μουσική βοηθάει τα μικρά παιδιά να κρατούν το ρυθμό και να μετρούν ακολουθίες
- Η μουσική είναι σωματική δραστηριότητα. Τα παιδιά στριφογυρίζουν , χτυπούν παλαμάκια, χορεύουν ή κρατάνε το ρυθμό έχοντας έλεγχο του σώματός τους. Ακόμη και το τραγούδι είναι μια σωματική δραστηριότητα, που απαιτεί την έλεγχο των μυών, των φωνητικών χορδών και της αναπνοής.
- Η μουσική αναπτύσσει ικανότητες χρήσιμες για τη μάθηση, την ανάγνωση και τη γραφή. Η μουσική και αναγνωστική ετοιμότητα «συναντιούνται» σε πολλά σημεία
- Βοηθά την μάθηση σε όλους τους τομείς (για παράδειγμα τα παιδιά μαθαίνουν τον κύκλο του Νερού πιο εύκολα μέσα από ένα τραγούδι).
 
 
Μουσικές Έννοιες και Ορολογία στο Νηπιαγωγείο

Στο Νηπιαγωγείο δεν επιμένουμε στην λεκτική διατύπωση των μουσικών εννοιών, αλλά μέσα από τα μαθήματα μουσικής τα παιδιά κατανοούν τις έννοιες, τις αναγνωρίζουν και τις υλοποιούν. Σε μερικά σημεία όμως είναι χρήσιμο με απλά λόγια να περιγράφουμε τις κυριότερες μουσικές έννοιες.