Έρευνες Πανεπιστημίου Κύπρου στην Παλαίπαφο (PULP 2021)
Μεταξύ 17ης Μαΐου και 30ης Ιουνίου 2021, η αποστολή της Ερευνητικής Μονάδας Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου διεξήγε την 16η αποστολή της στο πλαίσιο του προγράμματος διερεύνησης του αστικού τοπίου της αρχαίας Πάφου, που υλοποιείται από το 2006 υπό τη διεύθυνση της καθηγήτριας Μαρία Ιακώβου.
Οι ανασκαφές 2021 επικεντρώθηκαν στο μνημειακό εργαστηριακό σύμπλεγμα, το οποίο έχει εντοπιστεί κατά μήκος της βόρειας πλευράς του οροπεδίου Χατζηαπτουλλάς, στα ανατολικά του ιερού της Αφροδίτης και της κοινότητας των Κουκλιών. Μέχρι σήμερα έχουν αποκαλυφθεί 10 ξεχωριστές μονάδες που καλύπτουν έκταση 1250 τ.μ. (ΕΙΚ.1). Όλες αναπτύσσονται στην εξωτερική πλευρά του περιβόλου, στην κατωφέρεια της βόρειας πλαγιάς.
Πρωταρχικός στόχος της έρευνας 2021 ήταν η διερεύνηση της σχέσης των εργαστηρίων με το ανακτορικό σύμπλεγμα που βρίσκεται στα ανατολικά (Εικ. 2). Αν και εντοπίστηκε από Βρετανική αποστολή στη δεκαετία του 1950, η ανασκαφή και μελέτη του ανακτορικού συμπλέγματος δεν έχουν ολοκληρωθεί. Όμως, η ύπαρξη δυο εντυπωσιακών δημόσιων μνημείων, σε συνδυασμό και με επιγραφικά δεδομένα που βρέθηκαν πρόσφατα στα εργαστήρια, επιτρέπουν την αναγνώριση του οροπεδίου ως της ακρόπολης της αρχαίας πολιτείας της Πάφου στον 5ο και 4ο αιώνα π.Χ.
Η ανασκαφή της ανατολικότερης μονάδας των εργαστηρίων (Μονάδα 9) και ο καθαρισμός του δυτικού τείχους του ανακτόρου, που βρίσκεται σε απόσταση μόλις 1-3μ., ανέτρεψαν την υπόθεση της ύπαρξης πρόσβασης και άμεσης επικοινωνίας ανάμεσα στα δυο συμπλέγματα. Αν και η κεραμική επιβεβαιώνει ότι και τα δυο είναι μνημεία της Κυπρο-Κλασικής περιόδου, αρχίζει να διαφαίνεται ότι η ανέγερση του ανακτόρου προηγήθηκε της ανέγερσης των εργαστηρίων.
Συγχρόνως, η συνέχιση της ανασκαφής στο δυτικό τμήμα των εργαστηρίων αποκάλυψε τη Μονάδα 10, η οποία είναι αποτέλεσμα ενός εντελώς νέου αρχιτεκτονικού σχεδιασμού: πρόκειται για μια ενιαία αίθουσα μεγάλων διαστάσεων (16.20μ. μήκος και 5.30μ. πλάτος) με εμβαδόν 85.8 τ.μ. (Εικ.3).
Η ενότητα αυτού του εντυπωσιακού χώρου κατακερματίζεται από τεράστιους πεσσούς (περί το 1χ1μ), οι οποίοι είναι τοποθετημένοι κοντά στην ανατολική και δυτική αντηρίδα αντιστοίχως, ενώ άλλοι δυο εντοπίζονται στον ενδιάμεσο χώρο (Εικ.4). Προφανώς, σκοπός των πεσσών ήταν η υποστήριξη ορόφου. Όμως, το υλικό από τη Μονάδα 10 δεν αφήνει καμιά αμφιβολία ότι το έργο δεν ολοκληρώθηκε. Παρά την έκτασή της, η Μονάδα 10 περιείχε ελάχιστους λίθους και πλίνθους, που δεν τεκμηριώνουν την κατάρρευση ορόφου. Επίσης, τα δάπεδα της Μονάδας 10 δεν παρουσιάζουν καμιά ένδειξη χρήσης, ούτε και είναι καταχωμένα κάτω από λίθους και πλίνθους, όπως ήταν οι άλλες μονάδες που έχουν ανασκαφεί.
Λαόνα 2021
Οι εργασίες της αποστολής του Πανεπιστημίου Κύπρου στον τύμβο της Λαόνας επικεντρώθηκαν στην αποκάλυψη της εσωτερικής βορειοανατολικής γωνίας του τείχους του φρουρίου (Εικ. 5).
Ανάμεσα στη βόρεια και τη μνημειακή ανατολική όψη του τείχους (Εικ.6). - που είναι προσωρινά αθέατη, αφού έχει επικαλυφθεί για σκοπούς προστασίας από το Τμήμα Αρχαιοτήτων - αποκαλύφθηκε τμήμα μήκους 3 μέτρων, το οποίο αντί για πιλόπλινθους έχει στην όψη αργούς λίθους
Αποκαλύφθηκαν συνολικά 16 δόμες λίθων από το υψόμετρο των 113.129μ. μέχρι και τα 109.889μ. Αναμένεται ότι υπάρχουν τουλάχιστο άλλα δυο μέτρα της λίθινης όψης πιο χαμηλά αφού το δάπεδο χρήσης του φρουρίου εντοπίζεται στα 108μ. Η ανασκαφή διεξάγεται με πολύ προσεκτικούς ρυθμούς ώστε να αποφευχθεί η κατάρρευση του μνημείου.
The hidden secrets of Ancient Paphos can be downloaded here
Last Updated on January 17, 2025