Συστάσεις UCY για ΑΠΕ και περικοπές αυτοκατανάλωσης

Σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της ενεργειακής αυτονομίας των καταναλωτών στην Κύπρο, χαρακτηρίζει την προτεινόμενη ρύθμιση για τερματισμό των περικοπών παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ), που αφορούν την αυτοκατανάλωση, ο επίκουρος καθηγητής τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, Ματθαίος Παντελής.

Ο κ. Παντελή προώθησε στην κοινοβουλευτική επιτροπή Ενέργειας, σημείωμα με τη θέση του Πανεπιστημίου Κύπρου, αναφορικά με την προτεινόμενη τροποποίηση του περί Προώθησης και Ενθάρρυνσης της Χρήσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Νόμου και την προώθηση των ΑΠΕ, η οποία τέθηκε χθες προς συζήτηση.

Συγκεκριμένα, αναφέρει ότι η ανάγκη για την προώθηση των ΑΠΕ και η μετάβαση προς ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μέλλον καθιστούν επιτακτική την ενσωμάτωση ρυθμιστικών πλαισίων που να διασφαλίζουν την απρόσκοπτη χρήση της παραγόμενης ενέργειας από αυτοκαταναλωτές.

Προσθέτει ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση παρέχει στους αυτοκαταναλωτές την ασφάλεια ότι η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ δεν θα υπόκειται σε περικοπές στις περιπτώσεις όπου υπάρχει ανάγκη περιορισμού της διοχέτευσης της εν λόγω ενέργειας στο δίκτυο.

Σημειώνει ωστόσο, πως είναι εξίσου κρίσιμο να διασφαλιστεί ότι η υιοθέτηση αυτής της πρόβλεψης δεν θα οδηγήσει σε τεχνικά προβλήματα που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα και την ασφάλεια του ενεργειακού συστήματος της χώρας, επισήμανση στην οποία προέβησαν και άλλοι εμπλεκόμενοι φορείς κατά τη χθεσινή σχετική συζήτηση στην επιτροπή Ενέργειας.

«Παρότι η προτεινόμενη τροποποίηση έχει σαφή πλεονεκτήματα, η εφαρμογή της απαιτεί την αντιμετώπιση ορισμένων τεχνικών και ρυθμιστικών προκλήσεων», όπως τονίζει.

Στρατηγικές για διαχείριση δικτύου

Αναλυτικά αναφέρει ότι απαιτείται η ανάπτυξη στρατηγικών διαχείρισης φορτίου (demand side management) και έξυπνων μηχανισμών πρόβλεψης της ζήτησης (load forecasting) και παραγωγής ΑΠΕ (renewable generation forecasting), καθώς η αυξημένη διείσδυση της αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειας ενδέχεται να προκαλέσει αστάθειες στο δίκτυο, ιδιαίτερα κατά περιόδους χαμηλής ζήτησης.

Επίσης, υπέδειξε ότι απαιτούνται έξυπνα δίκτυα, μικροδίκτυα και ενεργειακές κοινότητες.

Εξηγεί ότι η ενίσχυση των υποδομών και η ενσωμάτωση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας θα διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στη διαχείριση των φορτίων και στη διατήρηση της αξιοπιστίας του συστήματος.

Η χρήση επίσης τεχνολογιών όπως τα «έξυπνα» (smart) ενεργειακά δίκτυα, μικροδίκτυα (microgrids) και ενεργειακές κοινότητες (energy communities), τονίζει ότι θα επιτρέψουν τη βελτιστοποίηση της κατανομής της παραγόμενης ενέργειας και διείσδυσης της στο ενεργειακό μίγμα του νησιού.

Ο κ. Παντελή επισημαίνει ότι είναι απαραίτητη η ύπαρξη σαφών κανόνων για την εφαρμογή της ρύθμισης, ώστε να διασφαλιστεί η δίκαιη και ισορροπημένη διαχείριση του ενεργειακού συστήματος.

Ευέλικτο ρυθμιστικό πλαίσιο και αξιοποίηση βέλτιστων πρακτικών

Παρατηρεί ότι χρειάζεται η διαμόρφωση ενός ευέλικτου ρυθμιστικού πλαισίου που θα ενσωματώνει τις εξελίξεις στον τομέα της ενεργειακής τεχνολογίας και θα προάγει τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών φορέων.

Παράλληλα, τονίζει πως η συνεργασία με διεθνείς φορείς και η αξιοποίηση βέλτιστων πρακτικών από άλλες χώρες που έχουν προχωρήσει σε παρόμοιες μεταρρυθμίσεις, μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο οδηγό για τη χάραξη μιας αποτελεσματικής στρατηγικής.

Οικονομικές και επενδυτικές προκλήσεις

Ο επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κύπρου υπογραμμίζει ακόμα ότι η μετάβαση σε ένα αποκεντρωμένο μοντέλο παραγωγής ενέργειας απαιτεί σημαντικές επενδύσεις τόσο σε επίπεδο υποδομών, όσο και στην ανάπτυξη τεχνολογιών αποθήκευσης και έξυπνων δικτύων.

«Χρειάζονται οικονομικά κίνητρα για τους αυτοκαταναλωτές, καθώς και χρηματοδοτικά εργαλεία που θα διευκολύνουν την ενσωμάτωση των ΑΠΕ και οικιακών μπαταριών στην καθημερινή ενεργειακή χρήση», όπως εξηγεί.

Όσον αφορά την επιτυχία της προτεινόμενης ρύθμισης αναφέρει πως αυτή εξαρτάται και από την κοινωνική αποδοχή.

«Η ενημέρωση των πολιτών για τα οφέλη της αυτοκατανάλωσης ενέργειας και η ενίσχυση των κατάλληλων μηχανισμών συμμετοχής τους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων θα είναι καθοριστικής σημασίας», εξηγεί περαιτέρω.

Η πρόταση νόμου

Υπενθυμίζεται ότι χθες ενώπιον της κοινοβουλευτικής επιτροπής Ενέργειας τέθηκε πρόταση νόμου του βουλευτή του ΔΗΣΥ Κυριάκου Χατζηγιάννη για τερματισμό των περικοπών ενέργειας από ΑΠΕ που αφορούν την αυτοκατανάλωση.

Σημειώνεται ότι σχεδόν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς και αρχές συμφώνησαν με το σκοπό της πρότασης νόμου, φτάνει να μην επηρεάσει την ομαλή λειτουργία του συστήματος.

Στα πλην της πρότασης νόμου ήταν ότι το κόστος που θα απαιτηθεί για την τοποθέτηση ειδικού εξοπλισμού για την μη αποκοπή των φωτοβολταϊκών συστημάτων από το σύστημα που αφορούν την αυτοκατανάλωση, θα πρέπει να καλύψουν οι επηρεαζόμενοι καταναλωτές, δηλαδή τα νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις.

Με βάση τα όσα ακούστηκαν στη χθεσινή συνεδρία το κόστος αυτό, πιθανόν να ανέρχεται από €150 μέχρι και €1000.