Πρόκειται για ναυάγιο εμπορικού πλοίου της ύστερης κλασικής περιόδου που εντοπίστηκε στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά του χωριού Μαζωτός, σε βάθος 45 μέτρων. Είναι το πρώτο ναυάγιο αυτής της περιόδου που εντοπίστηκε στη Ν.Α Μεσόγειο να μεταφέρει Χιακούς αμφορείς, σε βάθος που μπορούν να εργαστούν δύτες.

Το ναυαγίου του Μαζωτού, πριν την έναρξη της ανασκαφής (φωτοµωσαϊκό: Bruce Hartzler © ΕΡΕΝΑΕ, Πανεπιστήµιο Κύπρου). Από τους Secci et al. 2021
Η έρευνα στο Ναυάγιο του Μαζωτού ξεκίνησε το 2007 και διεξάγεται από το Εργαστήριο Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών της Ερευνητικής Μονάδας Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, σε συνεργασία με το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, υπό τη διεύθυνση της Δρ. Στέλλας Δεμέστιχα, Αναπληρώτριας Καθηγήτριας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. Την φωτογραμμετρική αποτύπωση της θέσης συντόνισε ο Δρ. Δημήτριος Σκαρλάτος, Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Γεωματικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου.

Για την αποτύπωση της θέσης χρησιμοποιείται η μέθοδος της φωτογραμμετρίας (Φωτογραφία: Ανδρέας Κρητιώτης; © ΕΡΕΝΑΕ, Πανεπιστήμιο Κύπρου).
Με την πάροδο των ετών, έχει συλλεχθεί και μελετηθεί μεγάλος όγκος δεδομένων. Τρισδιάστατα φωτογραμμετρικά δεδομένα (φωτογραφίες, νέφη σημείων, τρισδιάστατα μοντέλα και ορθοφωτογραφίες) των εργασιών της ανασκαφής, επέτρεψαν την περαιτέρω διερεύνηση των διαδικασιών διαμόρφωσης της θέσης του ναυαγίου.

Δύτες ανασκάπτουν την περιοχή της πλώρης του ναυαγίου (Φωτογραφία: Ανδρέας Κριτιώτης; © ΕΡΕΝΑΕ, Πανεπιστήμιο Κύπρου).
Ειδικότερα, η έρευνα, η οποία πραγματοποιείται από τη Δρα Χρυσάνθη Παπαδοπούλου (Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτιστικών Πόρων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Ελλάδα), επικεντρώνεται στη μελέτη των φυσικών και πολιτιστικών διαδικασίων διαμόρφωσης της θέσης του ναυαγίου με βάση τα αποτελέσματα επιμέρους ερευνών από διαφορετικές ομάδες ειδικών (τοπογράφους, ωκεανογράφους, γεωλόγους και θαλάσσιους βιολόγους). Επιπλέον, ο Δρ. Massimiliano Secci (Ειδικός Επιστήμονας, πρόγραμμα Mare Cyprium Project Principal Investigator, ΕΡΕΝΑΕ, Ερευνητική Μονάδα Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου), κατά τη διάρκεια του Μεταδιδακτορικού Προγράμματος Υποτροφίας με τίτλο «A Living Shipwreck: A Composite study of scrambLIng deVIces: three-dimensional modeliNG and biological analysiS for tHe understandIng of site formation Processes in archaeological shipWRECK sites” (2018-2019), διερεύνησε την εναπόθεση ιζημάτων στη θέση αναπτύσσοντας μια μεθοδολογία καταγραφής και συνδέοντας αρχαιολογικά, «στρωματογραφικά» και βιολογικά δεδομένα σε ένα τρισδιάστατο (3D) περιβάλλον, χρησιμοποιώντας τεχνικές τρισδιάστατης αποτύπωσης και μοντελοποίησης,.

Το πρόγραμμα «A LIVING SHIPWRECK» μελέτησε την εναπόθεση ιζημάτων στη θέση (3D μοντέλα: Massimiliano Secci; © ΕΡΕΝΑΕ, Πανεπιστήμιο Κύπρου). Από τους Secci et al. 2021
Τέλος, η Ειρήνη Κατσούρη (Ειδικός Επιστήμονας, προσωπικό του προγράμματος Mare Cyprium, ΕΡΕΝΑΕ, Ερευνητική Μονάδα Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου) στα πλαίσια της μεταπτυχιακής της διατριβής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, μελέτησε κάποιες από τις φυσικές και πολιτιστικές διαδικασίες διαμόρφωσης της περιοχής της πλώρης του ναυαγίου.
Περισσότερες πληροφορίες: https://www.ucy.ac.cy/ΕΡΕΝΑΕ/en/research/mazotos-shipwreck
ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Οι εργασίες στο πεδίο, όσο και η μελέτη και ανάλυση έχουν παράξει μεγάλο όγκο δεδομένων και πληροφοριών. Η ιδέα για την εφαρμογή θα βασιστεί σε αυτά τα δεδομένα και γνώσεις, για να δημιουργήσει ένα τρισδιάστατο animation που θα επεξηγεί τις διαδικασίες διαμόρφωσης της θέσης του ναυαγίου.
Το animation θα υποδιαιρεθεί εννοιολογικά σε δύο μεγάλες ενότητες:
- Το επεισόδιο βύθισης του πλοίου μέχρι την εναπόθεση του στον πυθμένα.
Οι πιθανές πτυχές που θα μπορούσαν να παρουσιαστούν σε αυτό το μέρος της εφαρμογής είναι:
- Το πλοίο ταξιδεύει στη θάλασσα.
- Κατά τη διάρκεια μιας έντονης καταιγίδας το πλοίο γεμίζει με νερό.
- Το πλοίο αρχίζει να βυθίζεται στη στήλη ύδατος.
- Το πλοίο φθάνει στον πυθμένα και γέρνει προς τα δεξιά.
Στη συνέχεια, μπορούν να εμφανιστούν πιο λεπτομερή συμβάντα, όπως:
- Οι διαδικασίες διαμόρφωσης της θέσης του ναυαγίου μετά την εναπόθεση του
Τα αναλυτικά γεγονότα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν:
- Το σπάσιμο της πλώρης του πλοίου
- Το σπάσιμο της πρύμνης του πλοίου
- Την εναπόθεση ιζημάτων στη περιοχή του ναυαγίου
- Μετατοπίσεις αντικειμένων που προκαλούνται τόσο από φυσικές, όσο και από πολιτιστικές διαδικασίες διαμόρφωσης
Για κάθε γεγονός θα παραχθούν δύο εκδοχές, βασισμένες σε διαφορετικές υποθέσεις, αποδίδοντας έτσι και την πολυπλοκότητα της αρχαιολογικής ερμηνευτικής διαδικασίας. Το τρισδιάστατο animation θα επιτρέψει να δείξουμε πόσο δυναμικό μπορεί να είναι ένα υποβρύχιο περιβάλλον, τις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν σε αυτό, καθώς και τις ιδιομορφίες μιας υποβρύχιας αρχαιολογικής έρευνας.

Last Updated on 24 Ιουνίου, 2022
