Η δέσμευσή μας για την προώθηση της ισότητας, της πολυμορφίας και της ενσωμάτωσης

Το Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΠΚ) με υπερηφάνεια ανακοινώνει ότι του έχει απονεμηθεί το Χάλκινο Βραβείο Athena Swan (‘Athena Swan Bronze Award’), το οποίο αναγνωρίζει τη δέσμευση του ΠΚ να προάγει την ισότητα των φύλων και να καλλιεργεί ένα συμπεριληπτικό περιβάλλον μεταξύ των ακαδημαϊκών, επαγγελματικών και φοιτητικών του κοινοτήτων. Αυτή η σημαντική διάκριση αναδεικνύει επίσης τις εντατικές προσπάθειες που έχει καταβάλλει το πανεπιστήμιο σε θέματα που αφορούν την ισότητα κατά τη διάρκεια του πιλοτικού προγράμματος Athena SWAN Κύπρου 2023-2026, το οποίο συντονίζεται σε εσωτερικό επίπεδο από την Έδρα UNESCO για Έμφυλη Ισότητα.

Το βραβείο απονεμήθηκε στο ΠΚ μετά την επιτυχή αξιολόγησή του κατά τον πρώτο κύκλο αξιολόγησης στα πλαίσια του προγράμματος πιστοποίησης Athena SWAN Cyprus από τον οργανισμό Advance HE, ο οποίος είναι ο φορέας και διαχειριστής του διεθνώς αναγνωρισμένου πλαισίου πιστοποίησης Χάρτα Athena SWAN (Athena SWAN Charter).

Ποια η σημασία του ‘Bronze’ Βραβείου Athena SWAN

Tο Χάλκινο ή ‘Bronze’ Βραβείο Athena Swan αναγνωρίζει ότι το Πανεπιστήμιο Κύπρου έχει ανταποκριθεί στις βασικές απαιτήσεις του πλαισίου Athena Swan Cyprus, προβαίνοντας στις εξής ενέργειες:

  • Ανασκόπηση και αξιολόγηση των δομών, διαδικασιών και της ευρύτερης κουλτούρας του ιδρύματος, με σκοπό την καλύτερη κατανόηση των υφιστάμενων ζητημάτων που αφορούν την έμφυλη ισότητα αλλά και ευρύτερα θέματα ισότητας,
  • Προσδιορισμός των κύριων πεδίων προτεραιότητας για δράση, βάσει της συλλογής και ανάλυσης ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων,
  • Διασφάλιση ευρείας συμμετοχής των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας και των θεσμικών και διοικητικών οργάνων του πανεπιστημίου στη διαδικασία αυτή, και
  • Κατάρτιση ενός ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (Αthena SWAN Action Plan) για το ΠΚ με σκοπό την αντιμετώπιση των κενών που έχουν εντοπιστεί και την ενίσχυση της μελλοντικής ικανότητας του ιδρύματος να προωθήσει την ισότητα, την πολυμορφία και την ενσωμάτωση (Equality, Diversity, and Inclusion – EDI).
Σχετικά με το Πλαίσιο Athena SWAN και το Πιλοτικό Πρόγραμμα για την Κύπρο (2023-2026)

Η Χάρτα Athena SWAN (Athena SWAN Charter) αποτελεί ένα παγκοσμίως αναγνωρισμένο πλαίσιο πιστοποίησης το οποίο αναπτύχθηκε από τον οργανισμό Advance HE με έδρα τη Βρετανία, με σκοπό την υποστήριξη και την προώθηση της έμφυλης ισότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και την έρευνα. Αρχικά δημιουργήθηκε  με σκοπό να ενθαρρύνει την αριστεία και να προάγει την επαγγελματική σταδιοδρομία των γυναικών στους τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής, των μαθηματικών και της ιατρικής (STEMM), ενώ στη συνέχεια εξελίχθηκε ώστε να καλύπτει ένα ευρύτερο φάσμα ζητημάτων ισότητας των φύλων και ευρύτερους στόχους που αφορούν θέματα ισότητας, πολυμορφίας και ενσωμάτωσης (EDI) σε ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ερευνητικά κέντρα παγκοσμίως.

Πιλοτικό πρόγραμμα Athena SWAN Cyprus (2023-2026)

Το πιλοτικό πρόγραμμα Athena SWAN Cyprus (2023-2026) ξεκίνησε επίσημα μέσω μιας συνεργατικής πρωτοβουλίας μεταξύ ορισμένων κυπριακών πανεπιστημίων, υπό την καθοδήγηση του Φορέα Διασφάλισης και Πιστοποίησης της Ποιότητας της Ανώτερης Εκπαίδευσης (ΔΙΠΑΕ) και με εισήγηση της πρώην Προέδρου του Συμβουλίου του Φορέα και Ομότιμης Καθηγήτριας του ΠΚ Δρ. Μαίρης Κουτσελίνη. Το πιλοτικό πρόγραμμα ξεκίνησε με μια εναρκτήρια συνάντηση τον Σεπτέμβριο του 2023 στις εγκαταστάσεις του ΔΙΠΑΕ και τέθηκε σε εφαρμογή επίσημα τον Μάιο του 2024 με την πραγματοποίηση εργαστηρίων από εκπροσώπους του οργανισμού Advance HE και τη συμμετοχή εκπροσώπων από τα ενδιαφερόμενα κυπριακά πανεπιστήμια.


Το πιλοτικό πρόγραμμα υλοποιήθηκε κατά την περίοδο 2023-2026 και είχε ως στόχο την προσαρμογή και εφαρμογή του πλαισίου Athena SWAN στο κυπριακό πλαίσιο, προωθώντας το συστημικό αναστοχασμό, την ανάληψη τεκμηριωμένων δράσεων και τη θεσμική αλλαγή ως προς την έμφυλη ισότητα αλλά και ευρύτερα ζητήματα που αφορούν την ισότητα στο σύνολο τόσο του ακαδημαϊκού όσο και του επαγγελματικού φάσματος λειτουργίας κάθε ιδρύματος. Η απονομή των πρώτων Χάλκινων (‘Bronze’) βραβείων σε κυπριακά πανεπιστήμια, συμπεριλαμβανομένου του ΠΚ, σηματοδοτεί την επιτυχή ολοκλήρωση μιας απαιτητικής διαδικασίας προσαρμογής του διεθνούς πλαισίου αξιολόγησης στο κυπριακό ακαδημαϊκό πλαίσιο. Η επιτυχής ολοκλήρωση του πρώτου αυτού κύκλου αξιολόγησης αναγνωρίζει παράλληλα την ανάπτυξη και την εφαρμογή πολιτικών και πρακτικών που προωθούν δίκαια και συμπεριληπτικά περιβάλλοντα εργασίας και μάθησης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και τον ερευνητικό χώρο της Κύπρου, καθώς επίσης τη δέσμευση από πλευράς των συμμετεχόντων ιδρυμάτων για συνέχιση των σημαντικών αυτών προσπαθειών.

Η πορεία του ΠΚ στο Πλαίσιο Athena SWAN

Το ΠΚ έλαβε μέρος στο πιλοτικό πρόγραμμα Athena Swan Cyprus στο πλαίσιο της ευρύτερης θεσμικής δέσμευσής του στις αρχές της Ισότητας, της Πολυμορφίας και της Ενσωμάτωσης (EDI). Η διαδικασία συντονίστηκε εσωτερικά από την Έδρα της UNESCO για Έμφυλη Ισότητα, σε στενή συνεργασία με το Γραφείο Πολυμορφίας, Ισότητας και Ενσωμάτωσης (ΓΠΙΕ) και με τη συμβολή των συναφών κεντρικών υπηρεσιών και των ακαδημαϊκών και διοικητικών οντοτήτων. Αυτή η συνεργατική προσέγγιση στην πορεία του ΠΚ προς την πιστοποίηση Athena SWAN διασφάλισε ότι η διαδικασία και όλες οι δράσεις που απορρέουν από αυτήν βασίστηκαν σε αξιόπιστα δεδομένα και ουσιαστική συμμετοχή της πανεπιστημιακής κοινότητας, επιτυγχάνοντας έτσι μια σταδιακή θετική αλλαγή.

Το πλαίσιο Athena Swan Cyprus βασίζεται σε επτά βασικές αρχές, οι οποίες πλαισιώνουν το έργο όλων των συμμετεχόντων κυπριακών πανεπιστημίων στα ζητήματα που αφορούν την ισότητα, την πολυμορφία και την ενσωμάτωση (EDI).

Οι αρχές αυτές αποτελούν παράλληλα το πλαίσιο στη βάση του οποίου καθορίστηκαν οι θεσμικές προτεραιότητές μας ως πανεπιστήμιο που έχει βραβευτεί με το ‘Bronze’ βραβείο και διαμορφώνουν τις δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει στο πλαίσιο της διαδικασίας αυτοαξιολόγησης και σχεδιασμού των δράσεων που περιέχονται στο Σχέδιο Δράσης του ΠΚ.

 
 
Η αίτηση και το Σχέδιο Δράσης Athena SWAN 2026-2029 του ΠΚ

Η Έδρα UNESCO για Έμφυλη Ισότητα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας, αναλαμβάνοντας ηγετικό ρόλο στον συντονισμό της συνολικής προσπάθειας και της διαδικασίας, σε στενή συνεργασία με το Γραφείο για Πολυμορφίας, Ισότητας και Ενσωμάτωσης (ΓΠΙΕ) του ΠΚ και τις άλλες αρμόδιες υπηρεσίες. Η διαδικασία συλλογής και ανάλυσης δεδομένων καθώς και η προετοιμασία της αίτησης βασίστηκαν στο έργο της ειδικής Ομάδας Αυτοαξιολόγησης (Self-Assessment Team – SAT) του ΠΚ, η οποία συστάθηκε αποκλειστικά για τις ανάγκες της διαδικασίας πιστοποίησης Athena SWAN. Τα μέλη της Ομάδας εργάστηκαν μεθοδικά σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση πρωτοβουλιών με γνώμονα τα συλλεχθέντα δεδομένα και στην ανάπτυξη ενός φιλόδοξου αλλά ρεαλιστικού Σχεδίου Δράσης για την ενίσχυση της έμφυλης ισότητας, με χρονοδιάγραμμα υλοποίησης την περίοδο 2026-2030.

Το Σχέδιο Δράσης Athena SWAN του ΠΚ για την περίοδο 2026-2029 καθορίζει τις δράσεις που θα αναλάβει να υλοποιήσει το πανεπιστήμιό μας τα επόμενα χρόνια με στόχο την προώθηση της ισότητας των φύλων και ευρύτερων θεμάτων ισότητας, πολυμορφίας και ενσωμάτωσης σε διάφορα επίπεδα. Το Σχέδιο Δράσης αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της αίτησης του ΠΚ για τη διεκδίκηση του βραβείου Athena SWAN στο επίπεδο ‘Bronze’ και αποτέλεσε μέρος της υποβολής μας. Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας εντατικής διαδικασίας αυτοαξιολόγησης, μέσω της οποίας εντοπίστηκαν τα βασικά κενά και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το πανεπιστήμιό μας, καθώς επίσης και οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται όσον αφορά την έμφυλη ισότητα (και ευρύτερα ζητήματα ισότητας) τα οποία μεταφράστηκαν σε συγκεκριμένες προτεραιότητες και προγραμματισμένες δράσεις.

Με βάση το έργο αυτοαξιολόγησης που πραγματοποιήσαμε σε θεσμικό επίπεδο, το Σχέδιο Δράσης Athena Swan του ΠΚ δομήθηκε γύρω από τους ακόλουθους τέσσερις άξονες προτεραιότητας:

  1. Ενδυνάμωση των δομών διακυβέρνησης, των διαδικασιών και της προώθησης των ζητημάτων που αφορούν την ισότητα, την πολυμορφία και την ενσωμάτωση (EDI)
  2. Βελτιστοποίηση της χαρτογράφησης δεδομένων που σχετίζονται με το φύλο και συστηματική ενσωμάτωσης της διάστασης των δεδομένων αυτών αλλά και δεδομένων που αφορούν ευρύτερα θέματα ισότητας σε όλες τις θεσμικές διαδικασίες
  3. Προώθηση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος και μιας συμπεριληπτικής κουλτούρας
  4. Προώθηση των ίσων ευκαιριών μέσω εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής (work-life balance) και της παροχής υποστήριξης σε άτομα με υποχρεώσεις παροχής φροντίδας (caring support)
Ευχαριστίες

Η υποστήριξη της ανώτατης διοίκησης του Πανεπιστημίου Κύπρου ήταν ιδιαίτερα σημαντική στην διαδικασία αυτή, καθώς συνέβαλε ουσιαστικά στην πρόοδο και την επιτυχή ολοκλήρωση του συνολικού έργου, αποδεικνύοντας έτσι τη δέσμευση του Πανεπιστημίου στις αρχές της ισότητας και της ενσωμάτωσης. Το επίτευγμα αυτό είναι αποτέλεσμα συλλογικής εργασίας και συνεργασίας μεταξύ διαφόρων ακαδημαϊκών και διοικητικών οντοτήτων του ΠΚ. Η απονομή του βραβείου Athena SWAN Bronze αποτελεί σημαντικό ορόσημο για το πανεπιστήμιό μας, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως αφετηρία για την υλοποίηση του Σχεδίου Δράσης και τη συστηματική εφαρμογή πρακτικών που προάγουν ένα πιο δίκαιο και συμπεριληπτικό πανεπιστημιακό περιβάλλον.

Σε δήλωσή τους, οι συνδιευθύνουσες της Έδρας UNESCO για Έμφυλη Ισότητα και συντονίστριες της διαδικασίας αυτοαξιολόγησης, Αναπληρώτριες Καθηγήτριες Δρ. Αλεξία Παναγιώτου (Τμήμα ΔΕΔΔ) και Δρ. Μιράντα Χρίστου (Τμήμα ΕΠΑ), δήλωσαν:

Η διάκριση του πανεπιστημίου μας με το διεθνές βραβείο Athena SWAN Bronze δεν θα ήταν εφικτή χωρίς την πολύτιμη συμβολή των μελών της Ομάδας Αυτοαξιολόγησης (Self-Assessment Team – SAT), τα οποία ευχαριστούμε θερμά, καθώς και χωρίς τη συνεχή στήριξη και εμπιστοσύνη της ανώτατης ηγεσίας του ΠΚ. Η διαδικασία αυτή ήταν σύνθετη και απαιτητική, αλλά έχει στην πορεία εξελιχθεί σε μια εξαιρετικά ωφέλιμη άσκηση για το πανεπιστήμιό μας, αφού αποτέλεσε το έναυσμα για παραγωγικό αναστοχασμό και κριτική αυτοαξιολόγηση των υφιστάμενων θεσμικών διαδικασιών και πολιτικών που αφορούν θέματα ισότητας. Αν και είμαστε εξαιρετικά περήφανες γι' αυτό το σημαντικό επίτευγμα, γνωρίζουμε και αναγνωρίζουμε ότι η διαδρομή προς αυτό υπήρξε η ουσιαστικότερη και σημαντικότερη ανταμοιβή. Η διαδικασία μάς επέτρεψε να εντοπίσουμε αδυναμίες, να αναδείξουμε καλές πρακτικές και να καλλιεργήσουμε μια βαθύτερη κατανόηση των πραγματικών αναγκών της πανεπιστημιακής κοινότητας. Το σημαντικότερο μάθημα που αποκομίσαμε είναι ότι η ισότητα δεν αποτελεί μια στατική κατάσταση, αλλά μια συνεχή διαδικασία βελτίωσης, αναστοχασμού και συλλογικής δέσμευσης.

Αναπληρ. Καθηγήτριες Δρ. Αλεξία Παναγιώτου και Δρ. Μιράντα Χρίστου, Συν-διευθύνουσες Έδρας UNESCO για Έμφυλη Ισότητα, ΠΚ

Το Βραβείο Athena SWAN Bronze, με ισχύ μέχρι τον Απρίλιο του 2030, επιβεβαιώνει τη σταθερή πρόοδο του Πανεπιστημίου Κύπρου προς τη συνεχή βελτίωση των πολιτικών και πρακτικών του σε θέματα ισότητας και ενσωμάτωσης. Το πανεπιστήμιό μας παραμένει στοχοπροσηλωμένο και αποφασισμένο να διαμορφώσει ένα σύγχρονο, δίκαιο και υποστηρικτικό ακαδημαϊκό και εργασιακό περιβάλλον για όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας.


Περισσότερα:

Last Updated on 18 Μαΐου, 2026