Νέες κτηριακές εγκαταστάσεις – Νέο ξεκίνημα - Το όραμά μας βρίσκει το σπίτι του

Οι νέες υπερσύγχρονες και εμβληματικές κτηριακές εγκαταστάσεις της Σχολής μας επαναπροσδιορίζουν τον ορίζοντα της Πανεπιστημιούπολης και δημιουργούν ένα χώρο-τοπόσημο που ενθαρρύνει τη σύγχρονη μάθηση, τη δημιουργική συνεργασία, την έρευνα αιχμής και την καινοτομία.

Οι νέες κτηριακές εγκαταστάσεις της Πολυτεχνικής Σχολής στην Πανεπιστημιούπολη αποτελούν ένα επιστημονικό και τεχνολογικό πυρήνα, εφάμιλλο των πλέον σύγχρονων ανά την υφήλιο ερευνητικών οργανισμών, ιδιαίτερα στο πεδίο των καινοτόμων και εφαρμοσμένων τεχνολογιών αιχμής.  Η Πολυτεχνική Σχολή έχει υβριδικό χαρακτήρα: αποτελείται αφ' ενός από τρεις σχετικώς όμοιες μεταξύ τους ακαδημαϊκές μονάδες, δηλαδή τα Τμήματα που στεγάζονται σε τυποποιημένες πτέρυγες, και αφ' ετέρου από μια κεντρική ζώνη ελεύθερης γεωμετρίας που περιέχει κυρίως κοινόχρηστες λειτουργίες και τη διοίκηση της Σχολής.

Με την έννοια αυτή, το συγκρότημα της Πολυτεχνικής Σχολής, συνολικής επιφάνειας περίπου 35.000 μ2, είναι ένα campus σε μικρογραφία, το οποίο εντάσσεται σε ένα μεγαλύτερο. Ο προϋπολογισμός για την ανέγερση και ολοκλήρωση του Έργου εκτιμάται στο ποσό των €55.000.000 (+ ΦΠΑ). Σημειώνεται ότι στο τα πιο πάνω ποσό δεν συμπεριλαμβάνεται ο κινητός εξοπλισμός του κτηρίου, καθώς και ο ειδικός εργαστηριακός εξοπλισμός.

Ο σχεδιασμός των νέων Κτηριακών Εγκαταστάσεων, ήταν αποτέλεσμα διεθνούς Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού, που διεξήχθηκε το 2010. Από τις 18 συνολικά συμμετοχές, προερχόμενες από πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, το 1ο βραβείο απονεμήθηκε στην πρόταση της Ομάδας Αρχιτεκτόνων:

  • Χρύσανθος Η. Χρυσάνθου και συνεργάτες (Κύπρος),
  • Ηρακλής Παπαχρίστου αρχιτέκτονες (Κύπρος),
  • Αναστ. Μ. Κωτσιόπουλος και συνεργάτες αρχιτέκτονες (Ελλάδα).

Η μελετητική ομάδα του 1ου βραβείου, εκπόνησε τα σχέδια εφαρμογής και ανέλαβε την επίβλεψη της κατασκευής του έργου. Οι Νέες Κτηριακές Εγκαταστάσεις της Πολυτεχνικής Σχολής στην Πανεπιστημιούπολη, θα αποτελέσουν για το Πανεπιστήμιο Κύπρου ένα Επιστημονικό και παράλληλα Τεχνολογικό Πνεύμονα, εφάμιλλο των πλέον σύγχρονων ανά την υφήλιο ερευνητικών οργανισμών, ιδιαίτερα στο πεδίο των καινοτόμων και εφαρμοσμένων Τεχνολογιών Αιχμής.

Εργολήπτες Έργου

Η εκτέλεση των εργασιών ανέγερσης των Νέων Κτηριακών Εγκαταστάσεων της Πολυτεχνικής Σχολής, έχει ανατεθεί στους πιο κάτω:

Κύριος Εργολάβος: A. Panayides Contracting Limited

Υπεργολάβος Ηλεκτρολογικών Εργασιών: Telmen Ltd – A. Eracleous Ltd Joint Venture

Υπεργολάβος Μηχανολογικών Εργασιών: Telmen Ltd

Υπεργολάβος Ανελκυστήρων: ΚΟΝΕ Elevators Cyprus Ltd

Το Έργο που αφορά στις Νέες Κτηριακές Εγκαταστάσεις της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου στην Πανεπιστημιούπολη (Ερευνητικά Εργαστήρια), συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και στοχεύει στη δημιουργία υποδομών για ενίσχυση της ερευνητικής δυναμικότητας της χώρας. Συγκεκριμένα, η πρώτη φάση συγχρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης την Προγραμματική Περίοδο 2014-2020, ενώ η δεύτερη φάση υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Πολιτικής Συνοχής «ΘΑλΕΙΑ 2021-2027» με τη συγχρηματοδότηση της ΕΕ.

 

Ο Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός

Οι πτέρυγες

Στα νέα κτήρια της Πολυτεχνικής Σχολής στεγάζονται 3 Τμήματα, με προοπτική μελλοντικής επέκτασης: Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Περιβάλλοντος (ΠΜΜΠ), Μηχανικών Μηχανολογίας και Μηχανικών Υπολογιστών (ΗΜΜΥ) που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ερευνητικών πεδίων, όπως η στατική και δυναμική των κατασκευών (με μεγάλη σεισμική τράπεζα και τοίχο αντίδρασης), η υδραυλική, η ρομποτική, η νανοτεχνολογία, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές, τα ευφυή συστήματα, η περιβαλλοντική έρευνα κ.ά. Στεγάζονται επίσης μια σειρά από ερευνητικά κέντρα του Πανεπιστημίου που έχουν ήδη σημαντική διεθνή δραστηριότητα.

Το σύνολο των χώρων των Τμημάτων οργανώνεται σε σύστημα πτερύγων, σε πολλές στάθμες. Στις στάθμες αυτές εντάσσονται τα περισσότερα ερευνητικά εργαστήρια, οι αυλές μεταξύ των πτερύγων, η πλειονότητα των χώρων των μεταπτυχιακών φοιτητών, διδακτικά εργαστήρια και λοιποί χώροι διδασκαλίας, χώροι υποδοχής και διοίκησης των Τμημάτων και τα γραφεία των διδασκόντων.

Οι χώροι των πτερύγων συγκροτούν ένα ορθογωνικό σύστημα σε κάναβο περίπου 10x10μ., οργανωμένο έτσι ώστε οι χώροι να είναι προσανατολισμένοι προς το νότο και τον βορρά και ώστε τα κτήρια να είναι προσαρμοσμένα στην υψομετρική διαφορά του οικοπέδου. Το σύστημα του κανάβου, ως επαναληπτικού εμβάτη και οι εσωτερικοί διαχωρισμοί με ελαφρά υλικά διευκολύνουν μακροπρόθεσμες αναπροσαρμογές, στοιχείο πολύ σημαντικό για ένα εκπαιδευτικό κτηριακό συγκρότημα. Οι χώροι των γραφείων των διδασκόντων παράγουν τρεις αναγνωρίσιμους όγκους, έναν για κάθε Τμήμα. Οι όγκοι αυτοί απελευθερώνονται γεωμετρικά ώστε να «διεισδύσουν» στην κεντρική ζώνη του συγκροτήματος, διαμορφώνοντας, παράλληλα, και τις εισόδους των τριών Τμημάτων στο επίπεδο της κύριας ημιυπαίθριας κίνησης των πεζών.

Ο κεντρικός δημόσιος χώρος

Στην κεντρική ζώνη εντάσσεται η ημιυπαίθρια κίνηση των πεζών από το belvedere μέχρι τη μεγάλη ράμπα στο νότιο τμήμα της κεντρικής ζώνης. Το επίπεδο αυτό επικοινωνεί με τα δώματα των πτερύγων, ώστε να είναι βατό στο σύνολο του συγκροτήματος ενώ είναι ευδιάκριτες οι είσοδοι και οι χώροι υποδομής και διοίκησης των Τμημάτων.

Στην ίδια ζώνη σε μια στάθμη χαμηλότερα, εντάσσεται, επίσης, η κύρια στεγασμένη κίνηση των πεζών που συνδέει με κλειστό δημόσιο χώρο όλα τα Τμήματα. Στον ίδιο δημόσιο χώρο στεγάζονται κοινόχρηστες λειτουργίες, αίθουσες σεμιναρίων, κ.λπ. σε εναλλαγή με χώρο πρασίνου. Στην κεντρική ζώνη στεγάζονται επίσης οι χώροι διοίκησης της Σχολής, οι οποίοι αποτελούν ένα ευδιάκριτο γεωμετρικό μόρφωμα που χαρακτηρίζεται από την ξύλινη επένδυση του. Στην κεντρική ζώνη εντάσσονται, τέλος, βοηθητικοί χώροι ηλεκτρο-μηχανολογικών εγκαταστάσεων καθώς και χώροι στάθμευσης αυτοκινήτων.  

Οι περσίδες αυτές επιτρέπουν τον σκιασμό των διαφόρων περιοχών του κεντρικού δημόσιου χώρου και την απαγωγή του θερμού αέρα. Εκτός από μετατροπέας του κλίματος, ο φλοιός αυτός λειτουργεί και ως ενεργειακός συλλέκτης με φωτοβολταϊκά στοιχεία. Παράλληλα με την βιοκλιματική του αξία, το “climo” αναμένεται να αποτελέσει και μια ενδιαφέρουσα χωρική εμπειρία για τον περιπατητή. Οι εποχιακές εναλλαγές φωτός και σκιάς αναμένεται να επηρεάζουν αντίστοιχα και τις δραστηριότητες κίνησης και στάσης των χρηστών του συγκροτήματος.

Υλικά

Στο συγκρότημα έχουν χρησιμοποιηθεί βασικά υλικά, όπως το εμφανές, επεξεργασμένο ή μη, σκυρόδεμα, ο χάλυβας, το γυαλί σε διάφορους τύπους και επίπεδα διαφάνειας (από καθαρό γυαλί μέχρι U-glass), οι πλάκες επένδυσης τοίχων, δαπέδων και άλλων στοιχείων, αποτελούμενες από ξύλο, από φυσικό μάρμαρο και από φυσικό ή τεχνητό γρανίτη, τα συμπαγή ή διάτρητα απλά ή σύνθετα φύλλα αλουμινίου, ορειχάλκου κ.ά.

Ενεργειακός Σχεδιασμός

Στατικό σύστημα, ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και ενεργειακά θέματα

Το σύνολο του συγκροτήματος στηρίζεται με σκελετό οπλισμένου σκυροδέματος και, σε ορισμένες κτηριακές μονάδες, με μεικτό σύστημα σκυροδέματος και μεταλλικού φέροντος οργανισμού. Οι πλάκες θεμελίωσης, εκεί όπου απαιτείται, εδράζονται επί πασσάλων, και στους «πύργους» των γραφειακών χώρων των Τμημάτων, γίνεται χρήση εφεδράνων για απορρόφηση της σεισμικής ενέργειας.

Το κεντρικό σύστημα θέρμανσης και ψύξης ελαχιστοποιεί τις ανάγκες σε ενέργεια. Προβλέπεται πλήρης κλιματισμός, με ανανέωση αέρα στους χώρους συγκέντρωσης και κλιματισμός με σύστημα fan coil units στους μικρότερους χώρους. Το σύστημα κλιματισμού συνδέεται με το κεντρικό σύστημα της πανεπιστημιούπολης και χρησιμοποιεί σύγχρονες μεθόδους εξοικονόμησης ενέργειας, υποβοηθούμενο και από το σύστημα γεωθερμίας που αναπτύσσεται, κυρίως, κάτω από την πλάκα θεμελίωσης.

Από ενεργειακή άποψη, η πλειονότητα των κτηρίων επιτυγχάνει την κατηγορία Α και, υπό προϋποθέσεις, την κατηγορία Α+, λαμβανόμενης υπ’ όψιν και της συμμετοχής των διαθέσιμων για τα κτήρια ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Όταν η τέχνη συναντά την Μηχανική

Έργο «Geometric Planes» του Κύπριου γλύπτη Δημήτρη Κωνσταντίνου (1924-2010)

Το Έργο «Geometric Planes», δωρεά της οικογένειας του Κύπριου γλύπτη Δημήτρη Κωνσταντίνου (1924-2010), θα κοσμεί τα νέα κτήρια της Πολυτεχνικής Σχολής. Το έργο είναι κατασκευασμένο από ανοξείδωτο ατσάλι και παραδόθηκε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, σε ειδική τελετή στις 23 Φεβρουαρίου 2016, από τον εγγονό του δημιουργού, ο οποίος παρουσίασε μέσα από φωτογραφικό υλικό πτυχές του χαρακτήρα του παππού του, μεταξύ αυτών το απύθμενο πάθος του για γνώση και μετάδοση της γνώσης και των εμπειριών του στους γύρω του. Σύμφωνα με τον ίδιο, «η γεωμετρία είναι σημαντική στην τέχνη του Δημήτρη Κωνσταντίνου, για αυτό και η οικογένεια χαίρεται που το έργο θα κοσμεί την Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου.»

Ο Δημήτρης Κωνσταντίνου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους γλύπτες της Κύπρου του 20ου αιώνα. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1924 από Ελληνοκύπριους γονείς στην Αίγυπτο και απεβίωσε το 2010. Φοίτησε στην Ιταλική Τεχνική Σχολή Don Bosco και δραστηριοποιήθηκε από το 1950 μέχρι το 1974 στην Κύπρο και μετά τον πόλεμο βρισκόταν ανάμεσα στην Αθήνα και την Κύπρο. Στα περισσότερα έργα του χρησιμοποιούσε μέταλλο, σίδηρο, μαύρο σίδηρο, ανοξείδωτο χάλυβα. Ανάμεσα στις σημαντικές του διακρίσεις ήταν το 2ο βραβείο γλυπτικής στην 8η Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας το 1970. Τα έργα του χαρακτηρίζονται από την έννοια της κίνησης και της διαμαρτυρίας.

Θεμέλιος Λίθος

Last Updated on 6 Οκτωβρίου, 2025