Πρόκειται για ναυάγιο της Οθωμανικής περιόδου, που βρίσκεται στην περιοχή Νήσια, στο ακρωτήρι Αμμοχώστου, 28 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Είναι το μόνο γνωστό ναυάγιο αυτής της εποχής στην Κύπρο και ένα από τα λίγα που ανασκάπτονται στην Ανατολική Μεσόγειο. Το ναυάγιο ήταν γνωστό στους δύτες ήδη από τη δεκαετία του 1980, όταν άρχισε να αναπτύσσεται η καταδυτική δραστηριότητα στην περιοχή. Η επίσημη, ωστόσο, αναφορά στο Τμήμα Αρχαιοτήτων έγινε το 1992.
Το Ναυάγιο Νησία (Φωτογραφία: Ανδρέας Καζαμίας; © ΕΡΕΝΑΕ, Πανεπιστήμιο Κύπρου).
Έκτοτε, καταβλήθηκαν προσπάθειες για την επισκόπηση του ναυαγίου, οι οποίες όμως δεν είχαν συνέχεια: το 1994 κλιμάκιο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων της Ελλάδας επισκέφθηκε τη θέση, ενώ το 2004 η εταιρεία Aquatec, σε συνεργασία με τον Γερμανικό οργανισμό DEGUWA, έκανε ενέργειες για την επισκόπηση και την προστασία της θέσης.
Για την αποτύπωση της θέσης χρησιμοποιείται η μέθοδος της φωτογραμμετρίας (Φωτογραφία: Ανδρέας Καζαμίας; © ΕΡΕΝΑΕ, Πανεπιστήμιο Κύπρου).
Σταδιακά, κατά τη διάρκεια αυτών χρόνων το ναυάγιο έγινε ευρέως γνωστό στην καταδυτική κοινότητα και, λόγω του προσιτού βάθους και των φιλόξενων νερών της περιοχής, μετεξελίχθηκε σε μια μη ελεγχόμενη θέση καταδύσεων αναψυχής. Το γεγονός αυτό είχε ως συνέπεια τη σοβαρή διατάραξη και την εκτεταμένη σύλησή του, με συνέπεια την καταστροφή σημαντικού αρχαιολογικού υλικού.
Ένα από τα κανόνια του ναυαγίου, ανασκάπτεται (Φωτογραφία: ?; © ΕΡΕΝΑΕ, Πανεπιστήμιο Κύπρου).
Το 2012, το ΕΡΕΝΑΕ πραγματοποίησε προκαταρκτική επισκόπηση της θέσης, ενώ κατά την πρώτη ανασκαφική περίοδο, το 2014, ανοίχτηκαν δύο τομές.
Ένα από τα κανόνια του ναυαγίου, ανελκύεται (Φωτογραφία: ?; © ΕΡΕΝΑΕ, Πανεπιστήμιο Κύπρου).
Η μια, στο βορειοανατολικό άκρο της θέσης όπου εντοπίστηκε ένα απομονωμένο κανόνι, το οποίο ανελκύσθηκε και έχει συντηρηθεί στο Εργαστήριο Συντήρησης Εναλίων Αρχαιοτήτων του Τμήματος Αρχαιοτήτων.
Το κανόνι που ανελκύστηκε, υπό συντήρηση στις εγκαταστάσεις του Τμήματος Αρχαιοτήτων στη Λάρνακα (Φωτογραφία: Άννα Δημητρίου, © ΕΡΕΝΑΕ, Πανεπιστήμιο Κύπρου).
Η δεύτερη τομή ανοίχτηκε στο ανατολικό άκρο της κύριας συγκέντρωσης, εφαπτομένη στα υπόλοιπα δύο ορατά κανόνια του ναυαγίου. Η αποτύπωση της θέσης έγινε σε συνεργασία με το Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Γεωματικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (υπό τη διεύθυνση του Δρ. Δημήτριου Σκαρλάτου), χρησιμοποιώντας μεθόδους τρισδιάστατης ψηφιακής φωτογραμμετρίας.
Περισσότερες πληροφορίες: https://www.ucy.ac.cy/ΕΡΕΝΑΕ/en/research/nissia-shipwreck
ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ
Ένα από τα κανόνια που βρέθηκαν στο ναυάγιο, ανελκύσθηκε, συντηρήθηκε και φυλάγεται στις αποθήκες του Τμήματος Αρχαιοτήτων στη Λάρνακα. Η ιδέα της εφαρμογής αποτελείται από 2D animation που θα αφηγείται την ιστορία και τη βιογραφία αυτού του κανονιού. Ορισμένες πτυχές αυτής της βιογραφίας που έχουν εξακριβωθεί από τα αρχαιολογικά ή/και ιστορικά στοιχεία (η κατασκευή, χρήση και περίοδος παραμονής του στο βυθό) θα αντιμετωπίζονται ως γεγονότα, ενώ άλλες πτυχές της βιογραφίας (για παράδειγμα η χρήση του κανονιού σε μια θαλάσσια μάχη) θα αντιμετωπίζονται πιο αόριστα ή/και ως υποθετικά γεγονότα.
Last Updated on 24 Ιουνίου, 2022
