Εγχειρίδια-Μελέτες

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ

ΒΟΥΤΙΕΡΙΔΗΣ Ηλίας Π., Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας από των μέσων του ΙΕ’ αιώνος μέχρι των νεωτάτων χρόνων, τ. 2, εκδ. Μιχαήλ Σ. Ζηκάκης, Αθήνα 1927, σ. 83-114 (ιδίως 83-85, 100-103, 108).

—, Νεοελληνική στιχουργική, εκδ. Ιωάννης Δ. Κολλάρος, Αθήνα 1929, σ. 83, 107, 195.

ΔΗΜΑΡΑΣ Κωνσταντίνος Θ., Νεοελληνικός Ρωμαντισμός, εκδ. Ερμής, Αθήνα 1982, (²1994), σ. 8-13 (πβ. 483-484), 68-74 (πβ. 504-506) [πρώτη δημοσίευση: Φιλολογική Πρωτοχρονιά 1947· ανατύπωση: Προϋποθέσεις και δοκιμές του ελληνικού ρωμαντισμού, εκδ. Αριστ. Ν. Μαυρίδης, Αθήνα 1947, σ. 13-16].

—, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Από τις πρώτες ρίζες ώς την εποχή μας, εκδ. Γνώση, Αθήνα ⁹2000, σ. 151-152, 220-225, 230-231, 352, 355.

—, Νεοελληνικός Διαφωτισμός, εκδ. Ερμής, Αθήνα ⁸2002, σ. 182, 185, 251.

MACKRIDGE Peter, «Γλωσσάρι», στο: Έρωτος Αποτελέσματα. Τα στιχουργήματα, επιμ. Ναταλία Δεληγιαννάκη / Peter Mackridge, Αθήνα: Μ.Ι.Ε.Τ., 2018, σ. 287-300. [Γλωσσάρια φαναριώτικων κειμένων, μεταξύ άλλων και στιχουργημάτων, καταρτισμένα από τον ίδιο, έχει αναρτήσει ο Peter Mackridge στην πλατφόρμα https://oxford.academia.edu/PeterMackridge.]

 

ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΩΝ – ΚΑΤΑΛΟΓΟΙ ΠΡΩΤΩΝ ΣΤΙΧΩΝ

ΙΩΑΝΝΟΥ Μαργαρίτα, «Η συλλογή στιχουργημάτων στο χειρόγραφο 89 της Βιβλιοθήκης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης», Κονδυλοφόρος 13 (2014), σ. 237-247.

ΜΟΥΛΛΑΣ Παναγιώτης, «Μεταφράσεις και πρωτότυπα κείμενα από τον 18^ο αιώνα: περιγραφή ενός κώδικα», Ο Ερανιστής 3 (1965), σ. 215-217.

ΞΟΥΡΙΑΣ Γιάννης, «Στιχουργήματα και τραγούδια “του σοφολογιωτάτου πρωτοψάλτου κυρ Ιακώβου”: το χφ. αρ. 27 της Βιβλιοθήκης της Βουλής», στο: Νεοελληνική λογοτεχνία και κριτική από τον Διαφωτισμό έως σήμερα, Πρακτικά ΙΓ’ Διεθνούς επιστημονικής συνάντησης, Μνήμη Παν. Μουλλά, Αθήνα: Σοκόλης, 2014, σ. 95-107.

ΠΛΕΜΜΕΝΟΣ Γιάννης, «Η Μισμαγιά του ΕΛΙΑ», Τα Νέα του ΕΛΙΑ 51 (1998), σ. 14-19.

—, «Το χειρόγραφο του Ραιδεστηνού», Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών 13 (1999-2000), σ. 97-110.

—, «Νέο αυτόγραφο του Πέτρου Πελοποννησίου», Πελοποννησιακά 28 (2005/6), σ. 220-241.

ΣΑΒΒΙΔΗΣ Γιώργος Π., «Στοιχειώδεις πίνακες για την μελέτη Φαναριωτών ποιητών και στιχουργών», Μολυβδοκονδυλοπελεκητής 3 (1991), σ. 31-53, και 4 (1993), σ. 43-88.

ΣΒΟΡΩΝΟΣ Νίκος, «Μια χειρόγραφη ανθολογία (μισμαγιά) με τραγούδια ελληνικά και τουρκικά και δύο εθνικά στιχουργήματα», στο: Ελληνογαλλικά. Αφιέρωμα στον Roger Milliex για τα πενήντα χρόνια της ελληνικής παρουσίας του, εκδ. ΕΛΙΑ, Αθήνα 1990, σ. 599-621.

ΧΑΤΖΗΠΑΝΑΓΙΩΤΗ-SANGMEISTER Ίλια, «Στιχουργήματα και συνταγές από τον 18^ο αιώνα. Ο κώδικας 725 της Γενναδείου Βιβλιοθήκης», Göttinger Beiträge zur Byzantinischen und Neugriechischen Philologie 2 (2002), σ. 23-37 (διαθέσιμο στην πλατφόρμα academia.edu).

 

ΜΕΛΕΤΕΣ

ΑΓΓΕΛΟΥ Άλκης, Των Φώτων Β’, Όψεις του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα 1999, σ. 101-142. [πρώτη δημοσίευση: «Η μαντάμ Τυανίτη», Ελληνικά 44 (1994), σ. 363-398].

ΑΘΗΝΗ Στέση, «Οι πρώτες έντυπες μεταφράσεις του Florian», Ελληνικά 45 (1995), σ. 317-323.

—, «Φαναριώτικα στιχουργήματα», στο: Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, εκδ. Πατάκης, Αθήνα 2007, σ. 2262-2263.

—, «Η χειρόγραφη ανθολογία του Αλέξανδρου Ρίζου Δορμούση», Κονδυλοφόρος 9 (2010), σ. 35-53.

—, «Αλέξανδρος Ρίζου Δορ(ρο)μούσης (1769 – Πέστη 1841). Η πολιτισμική ταυτότητα ενός Θεσσαλού εμπόρου της Διασποράς», Πρακτικά του Δ’ Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Νεοελληνικών Σπουδών, επιμ. Κ. Α. Δημάδης, τ. 2, 2011 (ηλεκτ. έκδ.: http://www.eens.org/?page_id=1678· τελευταία ενημέρωση 10.11.2013).

—, Όψεις της νεοελληνικής αφηγηματικής πεζογραφίας 1700-1830, [ΙΝΕ/ΕΙΕ], Αθήνα 2010, σ. 29, 44-47, 49, 50, 162, 321-322.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ Θωμάς / ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ Κυριάκος (επιμ.), «Δεκαοχτώ τραγούδια του Αθανάσιου Χριστόπουλου, μελοποιημένα από τον Νικηφόρο Καντουνιάρη, Εξήγηση μουσικών κειμένων από την Παλαιά στη Νέα Μέθοδο» (ηλεκτρ. έκδ.: https://myhsis.gr/wp-content/uploads/2022/09/Hristopoulos_Kantouniaris.pdf).

BAUD-BOVY Samuel, «Ένας φαναριώτικος στίχος: ο τροχαϊκός 15σύλλαβος», Νέα Εστία 108 (1980), σ. 1224-1226.

—, «Η Πόλη και τα φαναριώτικα τραγούδια», στο: Δοκίμιο για το ελληνικό δημοτικό τραγούδι, [Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα], Ναύπλιο 1984, σ. 55-60.

ΒΕΗΣ Νίκος Α., «Η συλλογή διηγημάτων Έρωτος Αποτελέσματα και ο συγγραφέας αυτών Ιωάννης Καρατζάς ο Κύπριος», Byzantinisch–Neugriechische Jahrbücher 20 (1970), σ. 343-366.

BRANDL Rudolf Maria, «Konstantinopolitanische Makamen des 19. Jahrhunderts in Neumen: die Musik der Fanarioten», στο: J. Elsner (επιμ.), Maqam – Raga – Zeilenmelodik. Konzeptionen und Prinzipien der Musikproduktion, [Nationalkomitee DDR des International Council for Traditional Music], Βερολίνο 1989, σ. 156-169.

ΒΡΑΝΟΥΣΗΣ Λέανδρος Ι. (επιμ.), Ρήγας, [Βασική Βιβλιοθήκη “Αετού” 10], εκδ. Ιωάννης Ν. Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 1954, σ. 128, 199-247 [«Έργα του Ρήγα (αμφισβητούμενα). – Έρωτος αποτελέσματα»]: 214-215.

—, Οι Πρόδρομοι, [Βασική Βιβλιοθήκη “Αετού” 11], εκδ. Ιωάννης Ν. Ζαχαρόπουλος, Αθήνα 1955, σ. η’-θ’, 29-77 (σ. 65-69: «Ανώνυμα στιχουργήματα»).

Βλ. και Εφημερίς Μαρκίδων Πούλιου

ΒΥΖΑΝΤΙΟΣ Σκαρλάτος Δ., Η Κωνσταντινούπολις ή περιγραφή τοπογραφική, αρχαιολογική και ιστορική της περιωνύμου ταύτης μεγαλοπόλεως και των εκατέρωθεν του κόλπου και του Βοσπόρου προαστείων αυτής, τ. 3, εκδ. Ανδρέας Κορομηλάς, Αθήνα 1869, σ. 299, 599-605.

ΓΕΔΕΩΝ Μανουήλ Ι., «Αναμνήσεις εκ του παλαιού Φαναρίου», στο: ο ίδιος, Φανάριον και αι περί αυτού συνοικίαι, εκδ. Πατριαρχικό Τυπογραφείο, Κωνσταντινούπολη 1920, σ. 55-62.

—, Η πνευματική κίνησις του Γένους κατά τον ιη’ και ιθ’ αιώνα, επιμ. Άλκης Αγγέλου – Φίλιππος Ηλιού, [Νεοελληνικά Μελετήματα 1], εκδ. Ερμής, Αθήνα 1976, σ. 87-89, 95 [πρώτη δημοσίευση: «Είκοσιν ετών εθνική ιστορία κατόπιν θυέλλης (1791-1811)», Θεολογία 5 (1927), σ. 185-299].

ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Νέαρχος, «Λαϊκό τραγούδι, πρότυπο στιχουργημάτων του “Έρωτος αποτελέσματα”», Νέα Εποχή 243 ([Λευκωσία] 1997), σ. 27-32.

CAMARIANO Nestor, «Nouvelles données sur Al. Calfoglou de Byzance et ses Vers Moraux», στο: Symposium L’Epoque Phanariote 21-25 Οκτωβρίου 1970, Θεσσαλονίκη 1974, σ. 93-125: 93-94, 108-111.

CAMARIANO-CIORAN Ariadna, Influenţa poeziei lirice neogreceşti asupra celei româneşti (Ienăchiţă, Alecu, Iancu Văcărescu, Anton Pann şi modelele lor greceşti), εκδ. Cartea Românească, Βουκουρέστι 1935.

βλ. και ΚΑΜΑΡΙΑΝΟΥ Αριάδνη

CHATZIPANAGIOTI-SANGMEISTER Julia, «Εκ του οράν το εράν. Der Eros und seine Wirkungen in der phanariotischen Lyrik der Aufklärung», στο: Maria Α. Stassinopoulou – Ioannis Zelepos (επιμ.), Griechische Kultur in Südosteuropa in der Neuzeit, εκδ. Österreichische Akademie der Wissenschaften, Βιέννη 2008, σ. 91-112 (διαθέσιμο στον ιστότοπο της Österreichische Akademie der Wissenschaften).

—, «Old Tunes, New Tones: (Re-)Defining the ‘Phanariot Verses’ of the Greek Enlighten ment», The Historical Review / La Revue Historique 10 (2013), σ. 161-188 (διαθέσιμο στην πλατφόρμα academia.edu).

CHATZIPANAGIOTI-SANGMEISTER Julia – KAPPLER Matthias, «Thoughts on the Turkish Verses in Phanariot Poetry Collections (1750-1821)», στο: Cries and Whispers in Karamanlidika Books. Proceedings of the First International Conference on Karamanlidika Studies (Nicosia, 11^th-13^th September 2008), επιμ. Evangelia Balta – Matthias Kappler, εκδ. Harrassowitz, Wiesbaden 2010, σ. 219-240.

βλ. και ΧΑΤΖΗΠΑΝΑΓΙΩΤΗ-SANGMEISTER Ίλια

ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΑΚΗ Ναταλία, «Το Gran Finale της φαναριώτικης στιχουργίας», Κονδυλοφόρος 6 (2007), σ. 11-36.

—, «Εισαγωγικά», στο: Έρωτος Αποτελέσματα. Τα στιχουργήματα, επιμ. Ναταλία Δεληγιαννάκη / Peter Mackridge, Αθήνα: Μ.Ι.Ε.Τ., 2018, σ. 13-70.

ΔΗΜΑΡΑΣ Κωνσταντίνος Θ., «Φευγαλέα ποίηση», Ο Ερανιστής 13 (1976), σ. 49-60.

—, Ιστορικά φροντίσματα, τ. 1: Ο Διαφωτισμός και το κορύφωμά του, επιμ. Πόπη Πολέμη, εκδ. Πορεία, Αθήνα 1992, σ. 143-152.

ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ Μάρκος Φ., «Το φαναριώτικο τραγούδι», στο: Mισμαγιά. Ανθολόγιο φαναριώτικης ποίησης κατά την έκδοση Ζήση Δαούτη (1818), εισαγ., επιμ., κριτ. υπόμν., σχόλια, παραρτ. Άντεια Φραντζή, εκδ. Εστία, Αθήνα 1993, σ. 283-289.

—, «Δημοτική και λόγια μουσική στην προεπαναστατική Ελλάδα», Τζαζ 8 (1979), σ. 241-242.

—, «Το ισλαμικό στοιχείο στη μουσική μας παράδοση», στο: Αμητός στη μνήμη του Φώτη Αποστολόπουλου, [Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών], Αθήνα 1984, σ. 310-316.

ERBICEANU Constantin, «Două poesii ale lui Alex. Văcărescu, fiul lui Ienăchiţă Văcărescu», Biserica Οrtodoxă Română 20 (1896), σ. 322-328.

Εφημερίς Mαρκίδων Πούλιου, έτος έβδομον 1797. Προλεγόμενα Λέανδρος Βρανούσης, [φωτοτυπική επανέκδοση: KΕMΝΕ/Ακαδημία Αθηνών, τ. 5], Αθήνα 1995, σ. 278-304, 415-423, 596-625.

FRANTZIS Calliope C., Naissance d’une anthologie néo-héllenique. L’anthologie de Zissis Daoutis (1818). Ses sources et sa formation. Les anthologies au temps de Lumières en Grèce et leur fonction dans le processus littéraire, Université de Paris IV-Sorbonne, Παρίσι 1982 (αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή).

βλ. και ΦΡΑΝΤΖΗ Άντεια

KALAITZIDIS Kyriakos, Post-Byzantine Music Manuscripts as a Source for Oriental Secular Music (15th to Early 19th Century), [Istanbuler Texte und Studien 28], εκδ. Ergon, Würzburg 2012.

ΚΑΜΑΡΙΑΝΟΥ Αριάδνη, «Λαϊκά τραγούδια και φαναριώτικα στιχουργήματα Ελλήνων και Ρουμάνων του 18^ου και 19^ου αιώνος», Λαογραφία 18 (1959), σ. 94-112.

βλ. και CAMARIANO-CIORAN Ariadna

KAPPLER Matthias, «L’amour voilé: poésie bilingue et plurilingue dans les anthologies grecques et bulgares des chansons ottomanes du 19ème siècle», Mediterranean Language Review 10 (1998), σ. 146-168.

—, Türkischsprachige Liebeslyrik in griechisch-osmanischen Liedanthologien des 19. Jahrhunderts, εκδ. Klaus Schwarz, Βερολίνο 2002.

—, «Okzident und Orient am Rande des Balkans: Ionische und festlandgriechische Dichter des 18. und 19. Jahrhunderts zwischen europäischer und osmanischer Peripherie», στο: W. Dahmen – P. Himstedt-Vaid – G. Ressel (επιμ.), Grenzüberschreitungen. Traditionen und Identitäten in Südosteuropa. FS f. Gabriella Schubert, εκδ. Harrassowitz, Wiesbaden 2008, σ. 247-261.

βλ. και CHATZIPANAGIOTI-SANGMEISTER Julia – KAPPLER Matthias

ΚΑΡΑΝΤΩΝΗΣ Ανδρέας, Φαναριώτικη και επτανησιακή ποίηση, εκδ. Επικαιρότητα, Αθήνα 1987, σ. 21-39, 43-45.

ΚΕΧΑΓΙΟΓΛΟΥ Γιώργος, «Από το Έρωτος Αποτελέσματα του Ι. Καρατζά ώς τον Θέρσανδρο του Ε. Φραγκούδη: στις απαρχές της Νεοελληνικής και της νεότερης Κυπριακής πεζογραφίας», Σημείο 4 (Λευκωσία 1996), σ. 115-136.

—, «Οθωμανικά συμφραζόμενα της ελληνικής έντυπης πεζογραφίας. Από τον Γρηγόριο Παλαιολόγο ώς τον Ευαγγελινό Μισαηλίδη», στο: Ν. Βαγενάς (επιμ.), Από τον Λέανδρο στον Λουκή Λάρα. Μελέτες για την πεζογραφία της περιόδου 1830-1880, εκδ. ΠΕΚ, Ηράκλειο 1997, σ. 79-91.

—, «Ιωάννης Καρατζάς» στο: Η παλαιότερη πεζογραφία μας. Από τις αρχές της ώς τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, εκδ. Σοκόλη, Αθήνα [1999], τ. Β’ 2: 15ος αιώνας-1830, σ. 358-373.

ΚΕΧΑΓΙΟΓΛΟΥ Γιώργος – ΠΑΠΑΛΕΟΝΤΙΟΥ Λευτέρης, Ιστορία της νεότερης κυπριακής λογοτεχνίας, [Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών], Λευκωσία 2010, σ. 172-178, 189.

KNÖS Börje, L’histoire de la Literature Nėo–grecque. La periode jusque’en 1821, Almqvist & Wiksell, Uppsala 1962, σ. 467-471, 607-621.

ΚΟΥΡΜΑΝΤΖΗ Ελένη, «Έρωτος αποτελέσματα ήτοι Ιστορίαι ηθικοερωτικαί με πολιτικά τραγούδια. (Βιέννη 1792)», στο: η ίδια, Η νεοελληνική Αναγέννηση στα Γιάννενα. Από τον πάροικο έμπορο στον Αθανάσιο Ψαλίδα και τον Ιωάννη Βηλαρά (17^ος – αρχές 19^ου αιώνα), εκδ. Gutenberg, Αθήνα 2007, σ. 129-137.

ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΔΗΣ Φαίδων, Φαναριώτικα κείμενα, τ. 1-2, χ. ε., Αθήνα 1967 [τ. 1: Έμμετροι επιστολαί Κωνσταντίνου Δράκου Σούτζου και Κωνσταντίνου Καρατζά – τ. 2: Αλεξάνδρου Καλφόγλου “Ηθική Στιχουργία”].

ΜΥΑΡΗΣ Γιώργος Κ., «Όψεις του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και ο Ιωάννης Καρατζάς ο Κύπριος», Επετηρίδα Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών Κύπρου 30 (2004), σ. 259-303: 290-291.

ΞΟΥΡΙΑΣ Γιάννης, «Τα δικαιώματα του πάθους. Τα “έρωτος αποτελέσματα” στο φαναριώτικο τραγούδι», Σύναψις. Επιθεώρηση Ψυχιατρικής, Νευροεπιστημών και Επιστημών του Ανθρώπου 6 (Μάιος-Αύγ. 2007), σ. 70-83.

—, «Πυροτεχνήματα, μουσικές: ευδαίμονες νύχτες στη Βοσπορομαχία», Τα Ιστορικά 53 (Δεκ. 2010), σ. 365-378.

—, «‟Μόνε κάτι κονζάκια” ή ‟ένα πλήθος σκωριασμένων λέξεων”; Λόγος και αντίλογος για τα φαναριώτικα τραγούδια στο τέλος του 18^ου αιώνα», στο: Ι. Χατζηπαναγιώτη-Sangmeister, Χ. Καρανάσιος, M. Kappler, Χ. Χοτζάκογλου (επιμ.), Φαναριώτικα και αστικά στιχουργήματα, σ. 305-324.

—, «Σύνθεση και δομή του ‟Έρωτος Αποτελέσματα”», στο: Θ. Αγάθος, Χρ. Ντουνιά, Α. Τζούμα (επιμ.), Λογοτεχνικές διαδρομές. Ιστορία – Θεωρία – Κριτική. Μνήμη Βαγγέλη Αθανασόπουλου, Αθήνα: Καστανιώτης, 2016, σ. 381-392.

PAPACOSTEA-DANIELOPOLU Cornelia, «“Eros” dans la literature phanariote des Principautés», Cahiers roumains d’études littéraires 3 (1988), σ. 32-42.

ΠΑΠΑΖΩΤΟΣ Θανάσης, «Η μουσική τριάντα ασμάτων του έργου Έρωτος Αποτελέσματα», Τα Ιστορικά 30 (1994), σ. 45-52.

ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΥ Κώστας Α., «Το βιβλίο ‘Έρωτος Αποτελέσματα’ και ο Ψαλίδας», στο: Αφιέρωμα εις Κ. Άμαντον, Αθήνα 1940, σ. 393-408.

ΠΙΣΤΑΣ Παναγιώτης Σ., «Η πατρότητα των στιχουργημάτων του “Σχολείου των ντελικάτων εραστών”», Ελληνικά 20 (1967), σ. 393-412.

—, «Το νεανικό έργο ενός εθνομάρτυρα. Το “Σχολείον” του Ρήγα και τα προβλήματά του», στο: Ρήγας, Σχολείον των ντελικάτων εραστών, επιμ. Παν. Σ. Πίστας, εκδ. Εστία, Αθήνα ²1994, σ. λϛ’-λη’ [ανατύπωση της έκδοσης του 1971 από τον εκδοτικό οίκο Ερµής στη σειρά «Νέα Ελληνική Βιβλιοθήκη» (²1988)].

—, «Εισαγωγή», στο: Ρήγας Βελεστινλής, Άπαντα τα Σωζόμενα, τ. 1: Σχολείον των ντελικάτων εραστών, [Βουλή των Ελλήνων], Αθήνα 2001, σ. 19-57: 31-33

ΠΛΕΜΜΕΝΟΣ Γιάννης, «Έρωτος Αποτελέσματα: έργο φαντασίας ή εθνογραφία της φαναριώτικης μουσικής;», Αριάδνη 9 (2003), σ. 167-179.

—, Το μουσικό πορτρέτο του νεοελληνικού Διαφωτισμού, εκδ. Ψηφίδα, Αθήνα 2003.

—, «Νέα στοιχεία για το πρότυπο του Έρωτος Αποτελέσματα», Νέα Εστία 154 (2009), σ. 500-515.

—, «Η μάχη των ιδεών στην ελληνική λογοτεχνική παραγωγή του 18^ου αιώνα. Το Σχολείον των ντελικάτων εραστών του Ρήγα και ο αντίλογός του», στο: Η ιδεολογία στον χρόνο μέσα από τις εκφάνσεις του πολιτιστικού φαινομένου, εκδ. Σταμούλη, Αθήνα 2009, σ. 161-186.

—, Ottoman Minority Musics: The Case of 18th-Century Greek Phanariots, εκδ. Lap Lambert Academic Publishing, Saarbrücken 2010.

ΠΟΛΕΜΗΣ Δημήτριος Ι., «Ένα αισθηματικό αφήγημα του 1793» στο: Ν. Βαγενάς (επιμ.), Από τον Λέανδρο στον Λουκή Λάρα. Μελέτες για την πεζογραφία της περιόδου 1830-1880, εκδ. ΠΕΚ, Ηράκλειο 1997, σ. 315-343: 316-317 [Ανάτυπο από τον τόμο με την ίδια σελιδαρίθμηση].

ΠΟΛΙΤΗΣ Αλέξης, Το Δημοτικό τραγούδι, εκδ. ΠΕΚ, Ηράκλειο 2011, σ. 121-123.

ΠΟΛΙΤΗΣ Λίνος, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα ²1979, σ. 127, 133.

—, Ποιητική ανθολογία. Βιβλίο τέταρτο: Οι Φαναριώτες και η Αθηναϊκή Σχολή, εκδ. Δωδώνη, Αθήνα 1993 [δεύτερη έκδοση αναθεωρημένη, Τρίτη φωτομηχανική ανατύπωση], σ. 13-34: 30-34, 203-206.

ΠΡΩΤΟΠΑΠΑ-ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΔΟΥ Γλυκερία, Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, χ. ε., Αθήνα/Ιωάννινα 1973, σ. 42 (πβ. σ. 298), 200-201 (πβ. σ. 318).

—, «Χειρόγραφοι συλλογαί ποιητικών κειμένων ΙΗ’ και ΙΘ’ αιώνος», Δωδώνη 3 (1974), σ. 371-383: 376-379.

ΡΗΓΑΣ, Ανέκδοτα κείμενα, επιμ. Lia Brad Chisacof, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κύπρου / Gutenberg, Αθήνα 2011, σ. 15-16, 27-28.

ΡΟΥΤΖΑΚΗ Μαρία Άννα, «Η φαναριώτικη ποίηση της εποχής του Διαφωτισμού: η μαρτυρία του κώδικα 725 της Γενναδείου Βιβλιοθήκης», Πανεπιστήμιο Κύπρου, Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών, Λευκωσία 2021, (αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή).

ΣΟΦΙΑΝΟΣ Δημήτρης Ζ., «Συλλογή φαναριώτικων στιχουργημάτων σε κώδικα των μέσων του ΙΗ΄ αιώνα», Ο Ερανιστής 21 (1997), σ. 43-71 [αναδημοσίευση στο: Μνήμη Λέανδρου Βρανούση. Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου, Αθήνα 10-11 Μαΐου 1995, ΟΜΕΔ, Αθήνα 1997, σ. 43-71.

—, «Φαναριώτικα στιχουργήματα (αρ. 16-20) από την ανέκδοτη ποιητική ανθολογία του κώδ. 666 της Μονής Μεγάλου Μετεώρου (18^ος αι.). Δειγματοληπτική παρουσίαση», στο: Μνήμη Πηνελόπης Στάθη. Μελέτες ιστορίας και φιλολογίας, επιμ. Κώστας Λάππας – Αντώνης Αναστασόπουλος – Ηλίας Κολοβός, εκδ. ΠΕΚ, Ηράκλειο 2010, σ. 267-280.

—, «Εισαγωγικά», στο: ο ίδιος (επιμ.), Η ανέκδοτη φαναριώτικη ποιητική συλλογή του κώδικα 666 Mονής Mεγάλου Mετεώρου (ΙΗ΄ αιώνας). Στιχουργήματα αρ. 1-175, [KΕMΝΕ/Ακαδημία Αθηνών], Αθήνα 2011, σ. 15-32.

ΣΠΑΘΗΣ Δημήτρης, «Άγνωστες μεταφράσεις Μεταστάσιου και πρωτότυπα στιχουργήματα· Ένα χειρόγραφο του 1785», στο: ο ίδιος, Ο Διαφωτισμός και το νεοελληνικό θέατρο, εκδ. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1986, σ. 101-144 [πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Ο Ερανιστής 16 (1980), σ. 239-284].

ΣΤΑΘΗ Πηνελόπη, «Κωνσταντινουπολίτικα στιχουργήματα. “H ωραία Μελπομένη και ο διπρόσωπος εραστής Νικολάκης”», Ο Ερανιστής 21 (1997), σ. 352-365 [αναδημοσίευση στο: Μνήμη Λέανδρου Βρανούση. Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου, Αθήνα 10-11 Μαΐου 1995, ΟΜΕΔ, Αθήνα 1997, σ. 352-365].

ΣΤΑΘΗΣ Γρηγόριος Θ., «Σημειογραφημένα αραβικά, τσιγγάνικα και άλλα τραγούδια από τον Νικηφόρο Καντουνιάρη», στο: Τιμή προς τον διδάσκαλον, Έκφραση αγάπης στο πρόσωπο του καθηγητού Γρηγορίου Θ. Στάθη, εκδ. «Ανατολής το Περιήχημα», Αθήνα 2001, σ. 613-629 [μτφ. στα ελληνικά από: Neumated Arabic, Gypsy’s and other songs by Nikeforos Kantouniares (A. D. 1818), Folia Musica τ. 1/2, Bydgoszcz 1983.

ΣΦΥΡΟΕΡΑΣ Νίκος Βλ., Δημοτικά τραγούδια από τ’ Απεράθου της Νάξου, [Απεραθίτικος Σύλλογος], Αθήνα 1983, σ. 132-133.

ΤΑΜΠΑΚΗ Άννα, «Εισαγωγή», στο: Ρήγας Βελεστινλής, Άπαντα τα σωζόμενα, τ. 3: Ο ηθικός τρίπους, φιλολ. επιμ. Ines Di Salvo, [Βουλή των Ελλήνων], Αθήνα 2000, σ. 9-46: 13.

ΤΣΑΚΙΡΙΔΟΥ Αναστασία, «Εισαγωγή», στο: η ίδια (επιμ.), «Μελπομένη». Έκδοση χειρόγραφης μισμαγιάς του Νικηφόρου Καντουνιάρη ‘Μελπομένη’ (1818): εισαγωγή, σχόλια, πίνακες, Διπλωματική εργασία, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Φιλολογίας, Τομέας ΜΝΕΣ, Θεσσαλονίκη 2007 (διαθέσιμο στον ιστότοπο: http://invenio.lib.auth.gr/record/100759) [τελευταία ενημέρωση 01.20.2022].

—, «Συγκριτική μελέτη προεπαναστατικών φαναριώτικων ποιητικών ανθολογιών σε σχέση με το χειρόγραφο «Μελπομένη» του Νικηφόρου Καντουνιάρη (1818) [Η περίπτωση του χφ ΕΛΙΑ 15]» Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Φιλολογίας, (αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή).

VITTI Μario, «Εισαγωγή», στο: ο ίδιος (επιμ.), Ι***Κ****, Έρωτος αποτελέσματα. Ιστορίαι ηθικοερωτικαί – 1792, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα 1989, σ. 7-41 [β’ ανατύπωση 1993].

—, «Εισαγωγή», στο: ο ίδιος (επιμ.), Ι***Κ****, Έρωτος αποτελέσματα. Ιστορίαι ηθικοερωτικαί – 1792, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα 2009, σ. 11-42 [β’ έκδοση, ριζικά ανανεωμένη η εισαγωγή και η αναφορά στα τραγούδια: σ. 11-42: 28-32].

—, «Με τους “Στοιχειώδεις πίνακες για την μελέτη Φαναριωτών ποιητών και στιχουργών” στο χέρι», Μολυβδοκονδυλοπελεκητής 5 (1995-1996), σ. 243-248.

—, Αντιφώνηση του Mario Vitti. Τελετή αναγόρευσης του Mario Vitti σε επίτιμο διδάκτορα. Πανεπιστήμιο Κύπρου. Φιλοσοφική Σχολή, Λευκωσία 2005, σ. 25-38.

—, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα 2003, σ. 152-157.

—, «Ο Κύπριος Ιωάννης Καρατζάς και η ανανέωση του αφηγηματικού λόγου στα χρόνια του Διαφωτισμού», στο: Γραφείο με θέα. Άρθρα και Ομιλίες. Εργογραφία με Αυτοβιογραφικό σχόλιο, εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα 2006, σ. 177-188.

ΦΟΥΡΦΟΥΡΗΣ Γ. Σ. [= Γ. Π. Σαββίδης], «Φαναριώτικες ηχολογίες ή «ποιήματα με αντίλαλο»; (Ένα παραμελημένο στιχουργικό παιχνίδι)», στο: Ν. Βαγενάς (επιμ.), Νεοελληνικά μετρικά, εκδ. ΠΕΚ, Ηράκλειο 1991, σ. 137-156 [αναδημοσίευση στη συναγωγή μελετών: Γ. Π. Σαββίδης, Τράπεζα πνευματική 19631993, εκδ. Πορεία, Αθήνα 1994, σ. 280-297].

ΦΡΑΝΤΖΗ Άντεια, «Εισαγωγή», «Σχόλια», στο: Μισμαγιά. Ανθολόγιο φαναριώτικης ποίησης κατά την έκδοση Ζήση Δαούτη (1818), εισαγ., επιμ., κριτ. υπόμν., σχόλια, παραρτ. Άντεια Φραντζή, εκδ. Εστία, Αθήνα 1993, σ. 11-47: 27, 29-30, και 223-241.

—, «Δύο αταύτιστα έργα στην Ανθολογία του Ζήση Δαούτη», Ο Ερανιστής 15 (1978-79), σ. 261-264.

βλ. και FRANTZIS Calliope C.

ΧΑΤΖΗΠΑΝΑΓΙΩΤΗ-SANGMEISTER Ίλια, «Το Σχολείον των ντελικάτων Εραστών και το Έρωτος Αποτελέσματα. Νέα στοιχεία για τα στιχουργήματά τους», Ο Ερανιστής 23 (2001), σ. 143-165.

—, «Ιωάννης Καρατζάς ο Κύπριος και Αθανάσιος Ψαλίδας, ή ο έρωτας και τα αποτελέσματά του στη νεοελληνική λογοτεχνία του Διαφωτισμού», Επετηρίδα του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών 31 (2005), σ. 249-284 (διαθέσιμο στην πλατφόρμα academia.edu).

—, Ο τεκτονισμός στην ελληνική κοινωνία και γραμματεία του 18^ου αιώνα. Οι γερμανόφωνες μαρτυρίες, εκδ. Περίπλους, Αθήνα 2010, σ. 112-126.

—, Χ. Καρανάσιος, M. Kappler, Χ. Χοτζάκογλου (επιμ.), Φαναριώτικα και αστικά στιχουργήματα στην εποχή του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, Αθήνα: Ακαδημία Αθηνών, Κέντρον Ερεύνης του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού, 2013.

βλ. και CHATZIPANAGIOTI-SANGMEISTER Julia

 

ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

Pandora. Ἀστικὴ μεταβυζαντινὴ κοσμικὴ μουσική, δίσκος ακτίνας, cd 1-3, Χριστόδουλος Χάλαρης (Έρευνα-κείμενα, ενορχήστρωση-διεύθυνση ορχήστρας), Χρ. Χάλαρης – Παναγιώτης Μάθος (Μεταγραφές μουσικών κειμένων), Orata Ltd, Αθήνα (1990-1991).

«Εν Χορδαίς», μουσικό σχήμα, δίσκος ακτίνας, Κοσμικὴ μουσικὴ ἀπὸ Ἁγιορειτικοὺς κώδικες βυζαντινῆς μουσικῆς (ενσωματωμένος στον τόμο των Πρακτικών των παράλληλων εκδηλώσεων της Έκθεσης Θησαυρών του Αγίου Όρους), Θωμάς Αποστολόπουλος (επιλογή, εξηγήσεις, συνοδευτικά κείμενα) – Κυριάκος Καλαϊτζίδης (μουσική επιμέλεια), Ιερά Κοινότητα Αγ. Όρους-Άθω & ΟΠΠΕΘ ’97, Θεσσαλονίκη 1998.

«Εν Χορδαίς», μουσικό σχήμα, δίσκος ακτίνας Ζαχαρίας ο Χανεντές. Θωμάς Αποστολόπουλος – Κυριάκος Καλαϊτζίδης (επιμ. και συνοδευτικά κείμενα), «Εν Χορδαίς» 1912, Θεσσαλονίκη 2001 / Κωνσταντινούπολη 2004.

«Εν Χορδαίς», μουσικό σχήμα, δίσκος ακτίνας Πέτρος Πελοποννήσιος, Θωμάς Αποστολόπουλος – Κυριάκος Καλαϊτζίδης (επιμ. και συνοδευτικά κείμενα), Έργο MediMuses στο πλαίσιο του προγράμματος EuromedHeritage II της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «Εν Χορδαίς» 1919, Θεσσαλονίκη 2005.

Last Updated on 12 Οκτωβρίου, 2022